Kreta - informacje i aktualności - Crete.pl

Płaskowyż Lasithi

Lasithi

Płaskowyż Lasithi (Οροπέδιο Λασιθίου) oddalony jest o ok. 70 kilometrów od stolicy Krety - Heraklionu. Średnia wysokość, na jakiej znajduje się teren tego płaskowyżu to 840 m. n.p.m. Czyni to go jednym z umiejscowionych najwyżej, stale zamieszkiwanych miejsc położonych w rejonie basenu Morza Śródziemnego. Osoby odwiedzające to miejsce mogą poczuć się zdziwione tym, jak wygląda płaskowyż Lasithi. Po karkołomnej wspinaczce krętą górską drogą celem podróży okazuje się płaski "placek" o powierzchni ok. 25 km2, który z każdej strony opasany jest stromymi zboczami wyraźnie wyznaczającymi jego granice. Szachownica pól uprawnych sąsiadująca z surową górską roślinnością dopełnia resztę zaskakującego widoku jaki przedstawia sobą płaskowyż Lasithi.

Historia

Ulokowanie tu tak intensywnych upraw rolniczych nie jest przypadkiem. Aluwialne ścieki roztapiającego się śniegu corocznie spływającego do Lasithi nawożą w naturalny sposób glebę tego miejsca. Osady nagromadzone na przestrzeni tysięcy lat czynią ten płaskowyż jednym z najżyźniejszych rejonów Krety. Już w czasach neolitu ludzie korzystali z dobrodziejstw tego miejsca, jednak pierwszymi stałymi mieszkańcami płaskowyżu Lasithi byli Minojczycy oraz Dorowie. Ciągły nieprzerwany rozwój rolnictwa na tym terenie trwał w niezakłócony sposób aż do 1293 roku, kiedy to okupujący Kretę Wenecjanie zabronili przebywania i zamieszkiwania na płaskowyżu Lasithi.

Ten obowiązujący przez ponad 200 lat zakaz był wynikiem problemów jakie przysparzała Wenecjanom ludność zamieszkująca płaskowyż. Silny opór oraz często wybuchające bunty spowodowały, że wioski ulokowane na terenie Lasithi zostały doszczętnie zniszczone, zakazano prowadzenia wszelkich upraw, a mieszkańców przesiedlono w inne rejony Krety. Dopiero na początku XV wieku Wenecjanie pozwolili osiedlić się w tym miejscu greckim uchodźcom z Peloponezu. W okresie tym zbudowano również system kanałów nawadniających, które wykorzystywane są do dnia dzisiejszego.

Widok na płaskowyż Lasithi z wejścia do jaskini Dikte

25 km<sup>2</sup> jakie zajmuje płaskowyż zajęte jest przez pola uprawne

25 km² jakie zajmuje płaskowyż zajęte jest przez pola uprawne

Osiołki na których można dojechać do miejsca narodzin Zeusa

Droga prowadząca do jakskini Dikte

Młyny wiatrowe znajdujące się w miejscowości Kera

Jeden z nielicznych odnowionych wiatraków

Jeszcze do niedawna system dystrybucji wody opierał się na pompach napędzanych siłą wiatru. W szczytowym okresie nad terenem Płaskowyżu Lasithi swoje płócienne żagle rozpościerało nawet do 10 tysięcy wiatraków. Niestety są one coraz częściej wypierane przez silniki elektryczne i spalinowe będące źródłem napędu większości obecnie użytkowanych pomp wodnych. Wedle niektórych szacunków do dnia dzisiejszego użytkowanych jest ok 1,5 tys. wiatraków.

Jak dojechać?

Jadąc od strony Heraklionu istnieje możliwość zjazdu z Nowej Drogi Narodowej na wysokości miejscowości Hersonissos lub też Stalida. W obu przypadkach droga prowadzi do tej samej przełęczy, która pozwala zjechać na północny skraj płaskowyżu. Jeśli dojazd odbywa się z kierunku Agios Nikolaos, wtedy wygodniej jest skorzystać ze zjazdu z New National Road kierującego do miejscowości Neapoli. Następnie jadąc przez takie miejscowości jak Zenia, Exo Potami, czy Russakiana wkracza się na płaskowyż Lasithi w jego wschodniej części.

Co zobaczyć?

Podstawowym atutem tego miejsca są niesamowite widoki, jakie rozpościerają się z przełęczy prowadzących na tan płaskowyż. W okolicy wioski Psychoro znajduje się jaskinia Dikte, która wedle mitologi greckiej jest miejscem narodzin Zeusa. W przypadku przyjazdu, bądź powrotu drogą łączącą płaskowyż Lasithi z Heraklionem warto zatrzymać się przy 24 wiatrakach, jakie znajdują się w okolicy miejscowości Kera. Młyny te pochodzą z 1800 roku i były użytkowane aż do końca II wojny światowej. Niestety obecnie większość z nich popadła w ruinę, a jedynie 3 zostały przywrócone do dawnego wyglądu.

Lasithi