Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.

Tylissos

Tylissos (Τύλισος) to jedno z niewielu miejsc na Krecie, które zachowało swoją nazwę od czasów starożytnych. Między 1200 a 1000 r. p.n.e. wiele osad było porzucanych przez swoich mieszkańców, którzy zakładali nowe wioski na bardziej niedostępnych terenach. Tylissos zaś jest wyjątkiem, ponieważ było cały czas zamieszkane, dzięki czemu została zachowana ciągłość kulturowa i nastąpił rozwój ośrodka religijnego. Obecnie ruiny tego ważnego antycznego miasta są ulokowane zaledwie 50 metrów od współczesnych gospodarstw. Dzięki temu można odnieść wrażenie, że nic nie dzieli Tylissos sprzed kilkunastu wieków od tego dzisiejszego.

Tylissos

Odkrycie Tylissos

Jedną z najważniejszych postaci, która przyczyniła się do wielu archeologicznych odkryć na Krecie był Joseph Chatzidakis. To właśnie dzięki niemu współczesny świat ujrzał pozostałości pałacu minojskiego w Malia, poznał znaczenie jaskini Dikte na płaskowyżu Lashiti, jemu także zawdzięczamy powstanie Muzeum Archeologicznego w Heraklionie zaliczanego dzisiaj do czołowych muzeów Europy.

Drugą istotną postacią był Thomas Abel Brimage Spratt, angielski vice-admirał, hydrograf i geolog, który w połowie XIX wieku podczas swojej długiej podróży po Krecie prowadził badania z zakresu geologii, archeologii, geografii fizycznej oraz historii naturalnej wyspy. Wyniki swojej pracy opublikował w 1865 roku w książce Travels and researches in Crete. Spostrzeżenia i obserwacje Spratta były często podstawą do prowadzenia późniejszych prac wykopaliskowych. Także w przypadku Tyllisos podróżnik ten odnotował informacje przekazane mu przez ówczesnych mieszkańców Tylissos o odnalezieniu tu monet, grobów i pozostałości budowli.

Jednak to dzięki szczęściu i spostrzegawczości Chatzidakisa możemy oglądać dziś ruiny starożytnego miasta Tylissos znajdującego się 16 km na zachód od Heraklionu. Kiedy w 1906 roku mieszkańcy tej wsi wykopali cztery ogromne kotły z brązu postanowili sprzedać je do jednego z warsztatów znajdujących się w Heraklionie. Właśnie wtedy przypadkiem kotły te wpadły w oko Chatzadakisowi, który odkupił je w imieniu Muzeum Archeologicznego. Dzięki temu szybko uzyskał zgodę oraz pieniądze od rządu greckiego na przeprowadzenie wykopalisk na terenie Tylissos. W czerwcu 1912 roku wbito tu pierwszą łopatę, a prace archeologiczne kontynuowano przez trzy lata w miesiące letnie. Kilkadziesiąt lat później ponowne prace archeologiczne i restauratorskie kontynuował tu grecki archeolog Nikolaos Platon.


Historia starożytnego Tylissos

Tylissos było jednym z czołowych miast minojskiej Krety. Swój rozkwit w latach 1650-1450 przeżyło głównie dzięki swojej lokalizacji w pobliżu szlaku łączącego Knossos z innymi minojskimi ośrodkami położonymi na zachodzie wyspy oraz górą Idi wgłębi lądu. Zadaniem Tylissos była prawdopodobnie kontrola obszaru strategicznego znajdującego się między Środkową i Zachodnią Kretą oraz regulacja działalności gospodarczej w dzielnicy Malevizi i rozległym regionie Psiloritis, znanym z hodowli zwierząt oraz produkcji drewna i wełny.
Podobnie jak pozostałe minojskie miasta Tylissos uległo zniszczeniu w 1450 r. p.n.e. po czym zostało odbudowane i prosperowało aż do 1200 roku p.n.e. Później jego znaczenie podupadło.

Tylissos

Tylissos pokrywało dość duży obszar, bowiem ślady domów z wcześniejszych okresów były znajdowane na całym stanowisku archeologicznym. Za najważniejsze uznano trzy domy odkryte w północnej części dzisiejszej wsi, które oznaczono literami A, B oraz C. Ich imponująca architektura była zbliżona do tej z Knossos, a o luksusowym wnętrzu i wysokim standardzie życia w tym mieście świadczą fragmenty fresków oraz odkryte tu przedmioty. Freski te były na tyle podobne do tych odnalezionych w Knossos, że istnieje podejrzenie iż stworzyli je ci sami artyści.

Największą z odkopanych willi była ta oznaczona literą A. Była ona dwupiętrowa i prowadziło do niej monumentalne wejście. Na parterze znajdowały się 24 pomieszczenia wraz z dwoma magazynami. Na terenie całego domu odkryto 50 pitosów, zaś w części mieszkalnej garnek do gotowania na trójnogu. Oprócz innych mniej znaczących artefaktów odnaleziono tu gliniane tabliczki z pismem linearnym A oraz sztabki miedzi. Tutaj także odnalezione zostały przez mieszkańców Tylissos słynne wielkie kotły z brązu. Dom A pełnił prawdopodobnie także funkcje publiczne w tym również jako miejsce spotkań.


Dom C był prawdopodobnie równie majestatyczny, choć zasadniczo złożony był z dwóch budynków. Pokoje na parterze były połączone serią czterech korytarzy. Po zniszczeniach jakie miały miejsce w 1450 r. p.n.e. dom C został przysypany ziemią dzięki czemu został odnaleziony przez Chatzidakisa w całkiem dobrej kondycji. Ostatni z odkrytych domów, Dom B był prawdopodobnie wykorzystywany jako magazyn lub pełnił inne funkcje administracyjne. Dom ten został strawiony przez pożar.

Na zachód od Domu C odkryto wybrukowany dziedziniec, ulicę, kilkudziesięciometrowy fragment wodociągu z glinianych rur. W komorach grobowych odkryto także gliniane sarkofagi pokryte wzorami. Ciekawą konstrukcją jest cysterna do gromadzenia wody pochodząca z późniejszego okresu popałacowego.

Unikalne znaleziska jakie tu okryto: trzy duże kotły, figurki z brązu, luksusowe przedmioty  świadczą o wielkości i bogactwie tego miasta oraz ówczesnych relacjach handlowych. Sugerują one to, że Tylissos było prawdopodobnie ważnym ośrodkiem wyrobów z brązu.
O wysokiej pozycji miasta mogą też świadczyć monety, które tu bito. Widniały na nich wizerunki bogini Hery, Apollo oraz myśliwego z łukiem i głową dzikiej kozy.

Wykopaliska za płotem

Obecnie wykopaliska w Tylissos są chyba najbardziej zaskakującymi, na jakich byliśmy na Krecie. Pozostałości willi znajdują się pomiędzy polami i podwórkami współcześnie mieszkających tu Kreteńczyków. Nie ma tu tłumu turystów, więc pozostałości zabudowań da się zwiedzić w całkowitym spokoju spędzając tu tyle czasu ile potrzebujemy. Samochód można zaparkować gościnnie na podwórku najbliżej położonego domu. Bilet wstępu (2€) na teren wykopalisk można kupić w niewielkiej kasie znajdującej się przy wejściu. Daje się tu wyczuć domową wręcz atmosferę. Spacerując między wysokimi murami dawnych budynków napotykamy na pozostałości glinianych pitosów, które leżą w wielu zakątkach. Można do nich zajrzeć, dotknąć i nikt za to głowy nie urwie. Jeśli ktoś jest miłośnikiem wykopalisk wszelakich to zdecydowanie polecamy odwiedziny w Tylissos.

Jak dojechać

Aby dojechać do Tylissos należy jadąc Nową Drogą Narodową zjechać z niej w miejscowości Gazi, która znajduje się kilka kilometrów na zachód od Heraklionu. Kierując się na Arolithos, po minięciu tej miejscowości i  przejechaniu niespełna 4 km dojedziecie do Tylissos, gdzie należy szukać charakterystycznych brązowych drogowskazów, które doprowadzą Was do celu.

I jeszcze na koniec zagadka… Czy wiecie co się stało z Josephem Chatzadakisem po zakończeniu prac w Tylissos? Otóż odkrywca zaczął odkopywać pozostałości pałacu w Malia… :)

Mapa dojazdu do Tylissos

west
central
east

Ciekawe miejsca na Krecie

↤ kliknij odpowiednią część wyspy aby zmienić dolną mapę

Knossos
Knossos

Knossos

Knossos to jeden ze sztandarowych zabytków odwiedzanych przez turystów, jest to też najpopularniejsze miejsce, do którego udają się zorganizowane wycieczki.

X
więcej
Heraklion
Heraklion

Heraklion

Heraklion (Iraklion) to największe miasto Krety. Z liczbą prawie 140 tysięcy mieszkańców jest on czwartym co do wielkości greckim miastem.

X
więcej
Margarites
Margarites

Margarites

Dziesiątki warsztatów rzemieślniczych położonych w tej niewielkiej górskiej wiosce powodują, że Margarites jest jednym z czterech głównych ośrodków, w których wytwarzana jest tradycyjna kreteńska ceramika.

X
więcej
Heraklion - lotnisko
Heraklion - lotnisko

Heraklion - lotnisko

Międzynarodowe lotnisko im. Nikosa Kazantzakisa w Heraklionie w chwili obecnej jest największym lotniskiem na Krecie.

X
więcej
Moni Arkadiou
Moni Arkadiou

Moni Arkadiou

Data powstania klasztoru Moni Arkadiou (Arkadi) nie jest dokładnie znana. Wedle tradycji nazwa tego kościoła nawiązuje do imienia Cesarza Arkadiusza, który podobno miał być jego fundatorem.

X
więcej
Rethymnon
Rethymnon

Rethymnon

Rethymnon z około 40 tys. mieszkańców to trzecie co do wielkości miasto Krety. Miejsce to zostało zaludnione już w okresie minojskim. Dawniej miasto było ważnym ośrodkiem handlowym.

X
więcej
Thrapsano
Thrapsano

Thrapsano

Thrapsano to niewielka miejscowość zamieszkała przez nieco ponad 2,5 tysiąca osób, z których zdecydowana większość do niedawna utrzymywała się wykonując zawód garncarza.

X
więcej
Skinaria
Skinaria

Skinaria

Skinaria to mała plaża położona wzdłuż niewielkiej zatoki, której ujście z obu stron zakończone jest skalnym wybrzeżem. To wciąż mało znane miejsce pomijane przez masową turystykę

X
więcej
Jaskinia Idi
Jaskinia Idi

Jaskinia Idi

Według mitologii greckiej w jaskini Ida ukrywał się (a może też i urodził) Zeus. Właśnie ten mit jest największym atutem tej jaskini, która nie jest tak ciekawa i piękna jak jaskinia Dikte.

X
więcej
Tripiti
Tripiti

Tripiti

Tripiti to niewielka plaża pokryta mieszanką szarego piachu, żwiru i kamieni. Mimo tego, że plaża jest mało zorganizowana i sprawia wygląd półdzikiej, to działa tu jedna niewielka tawerna.

X
więcej
Tripiti
Tripiti

Tripiti

Tripiti to niewielka plaża pokryta mieszanką szarego piachu, żwiru i kamieni. Mimo tego, że plaża jest mało zorganizowana i sprawia wygląd półdzikiej, to działa tu jedna niewielka tawerna.

X
więcej
Plakias
Plakias

Plakias

Plakias to doskonałe miejsce dla osób, które lubią spędzać czas na pieszych wędrówkach. W rejonie miasteczka oraz przyległej okolicy wytyczonych jest kilka pieszych szlaków, którymi możecie dojść do ciekawych plaż.

X
więcej
Klasztor Preveli
Klasztor Preveli

Klasztor Preveli

Obecnie dolny klasztor wciąż nie jest udostępniany dla zwiedzających oraz nie jest wykorzystywany przez mnichów. Zabudowania górnego klasztoru przeszły częściową renowację i stanowią główną siedzibę klasztoru Preveli.

X
więcej
Wąwóz Kourtaliotiko
Wąwóz Kourtaliotiko

Wąwóz Kourtaliotiko

Wąwóz Kourtaliotiko znany również jako wąwóz Asomatos, to bodaj jedna z najbardziej spektakularnych atrakcji przyrodniczych dostępnych w środkowej części Krety.

X
więcej
Minojska Agia Triada
Minojska Agia Triada

Minojska Agia Triada

Agia Triada to nieduże minojskie stanowisko archeologiczne na południu Krety, znajdujące się w pobliżu Timpaki położone na zachodnim zboczu wzgórza około 40 metrów nad poziomem morza.

X
więcej
Fajstos
Fajstos

Fajstos

Około 60 kilometrów na południowy zachód od stolicy Krety - Heraklionu znajdują się ruiny drugiego co do wielkości starożytnego pałacu - Fajstos.

X
więcej
Jaskinia Melidoni
Jaskinia Melidoni

Jaskinia Melidoni

Obecnie jaskinia Melidoni (oryginalnie zwana Gerontospilios) jest kojarzona głównie z tragicznymi wydarzeniami, jakie rozegrały się w tym miejscu w 1824 roku.

X
więcej
Tylissos
Tylissos

Tylissos

Tylissos to jedno z niewielu miejsc na Krecie, które zachowało swoją nazwę od czasów starożytnych.

X
więcej
Damnoni
Damnoni

Damnoni

Plaża w Damnoni jest położona po sąsiedzku z Plakias - popularną turystyczną miejscowością

X
więcej
Agios Pavlos
Agios Pavlos

Agios Pavlos

Agios Pavlos to niewielka miejscowość położona na południowym wybrzeżu Krety niedaleko miejscowości Saktouria.

X
więcej
Triopetra
Triopetra

Triopetra

Triopetra znajduje się u podnóża góry Siderotas około 52 km na południe od Rethymno.

X
więcej
Agia Galini
Agia Galini

Agia Galini

gia Galini (Αγία Γαλήνη) jest jednym z najpopularniejszych nadmorskich kurortów na południowym wybrzeżu Krety.

X
więcej
Obserwatorium Skinakas
Obserwatorium Skinakas

Obserwatorium Skinakas

Obserwatorium jest ulokowane na szczycie góry Skinakas na wysokości 1750m. Pomysł na jego wybudowanie narodził się w 1984 roku.

X
więcej
Armeni
Armeni

Armeni

Późnominojskie cmentarzysko w Armeni położone jest na obrzeżach tej miejscowości, znajdującej się niespełna 10 km na południe od centrum Rethymno.

X
więcej
Argyroupolis
Argyroupolis

Argyroupolis

Współczesna osada znana pod nazwą Argyroupolis została wybudowana na miejscu starożytnego miasta Lappa (zwanego także Lambi)

X
więcej
Lentas
Lentas

Lentas

Lentas to dobry pomysł dla tych, którzy chcą uciec od miejscowości przesiąkniętych przemysłową turystyką.

X
więcej
Labyrinthaki i Labyrinthos
Labyrinthaki i Labyrinthos

Labyrinthaki i Labyrinthos

Ten starożytny kamieniołom składający się z dwóch części przez współczesnych zwany jest Λαβυρινθάκι oraz Λαβύρινθος.

X
więcej
Muzeum Archeologiczne w Eleftherna
Estiatorio Chrisopigi
Estiatorio Chrisopigi

Estiatorio Chrisopigi

Jeśli ktoś z Was szuka dobrej restauracji w pobliżu Matali i Kalamaki, to chcielibyśmy zarekomendować estiatório Chrisopigi.

X
więcej
Gortyna
Gortyna

Gortyna

Gortyna uważana jest za jedno z najbardziej rozległych wykopalisk na terenie Grecji.

X
więcej
Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 5
Liczba ocen: 1
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 5 na 5 (0) liczba ocen 1
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

lub kliknij w poniższy link aby skorzystać z możliwosci komentowania przez facebooka:
https://www.facebook.com/crete.poland/posts/10154963753767551

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Gournia - bezimienna osada

Gournia - bezimienna osada

Uznaje się, że Gournia była zamieszkana w okresie między 3000 p.n.e. a 1200 p.n.e i jest jednym z niewielu miast odkopanych w dużym stopniu. W innych ważniejszych miastach archeolodzy koncentrowali się głównie na odkrywaniu zabudowy pałacowej, natomiast w Gourni oprócz pałacu zostały też odkryte zabudowania miejskie, domy mieszkalne i sieć dróg.

Lato

Lato

Ruiny starożytnego miasta LATO można odnaleźć w pobliżu uroczej miejscowości Krista położonej nieopodal Agios Nikolaos. To jedne z moich ulubionych wykopalisk na Krecie. Położone na uboczu, bez oblegających ich tłumów, wystawione na palące działanie słońca, które ogrzewa bezlitośnie kamienne pozostałości miasta. Atmosfera odosobnienia sprzyja takiemu zwiedzaniu jakie najbardziej preferuję. Pozostawia miejsce zarówno na zadumę nad dawnymi mieszkańcami tego miejsca oraz malowniczy plener fotograficzny bez turystów wchodzących w obiektyw.

Antyczna Falasarna

Antyczna Falasarna

Na północno-zachodnim wybrzeżu Krety u stóp półwyspu Gramovousa położone są ruiny antycznego portu Korikos, znanego później jako Falassarna.

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe

Najnowsze komentarze:

Beata Waszkowska: Szkoda tylko ,że na okres zimowy z Polski nie ma już lotów do Chanii☹️
Artur Rudawski: Ale macie problemy ze w październiku ruch spadł lepiej w Heraklionie taśmę do bagażu zamontujcie
Urszula Margiewicz: Dokładnie i nie ma prawo inny kraj nazywać jogurt grecki,czy ser feta ze to ich.Czesi mają knedliki.Grecja to Grecja i ich wyroby.A nie jakieś ze to może być ich.
Beata Szymczyna: Nie zaleznie kto będzie miał prawo.....jogurt grecki pozostanie tylko w Grecji....ten smak pozostanie tylko w swoim kraju:))
Michał Osipów: :-D
Zofia Filipczak: super
Walentyna Swietochowska: Super! Super!
Grażyna Nurzyńska - Wereda: Byłam tu i tęsknię....................
Małgorzata Jakubowska: Zdecydowanie wolę Chanie i Retymno ☺
Piotr Starczewski: Przyjemne miasto, choć osobiście bardziej urzekło mnie Agios Nikolaos i Rethymno. :)

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-17 Linki | Kontakt