Wpływ sposobu przechowywania oliwy na jej właściwości

W świecie produktów kulinarnych jest niezbyt liczna grupa takich, w przypadku których czas przechowywania to korzystny czynnik pozwalający na uzyskanie większej szlachetności smaku. Jako dobry przykład można wspomnieć wina, które dojrzewając przez dziesięciolecia cieszą podniebienia zamożnych koneserów. Niestety reguła ta nie dotyczy oliwy, której właściwości oraz walory smakowe praktycznie od momentu uzyskania gotowego produktu ulegają powolnej degradacji. Warto więc zadać sobie pytanie: jak przechowywać oliwę aby spowolnić ten proces starzenia?

Oliwki

Badania naukowe

Poszukiwaniem odpowiedzi na to pytanie zajęli się trzej naukowcy Boutheina Gargouri, Akram Zribi i Mohamed Bouaziz pracujący na co dzień w University of Sfax w Tunezji. W 2014 roku opublikowali oni opracowanie wyników szeregu badań porównawczych składu oliwy przechowywanej w różnego typu pojemnikach. Pod lupę wzięte zostały butelki wykonane z tworzywa sztucznego (polietylen), ciemnego oraz przezroczystego szkła, a także metalowa puszka.

Punktem wyjścia było rozlanie do wszystkich pojemników identycznej oliwy o przebadanym początkowym składzie chemicznym oraz określonych walorach smakowych. Następnie uzyskane w ten sposób próbki były przechowywane przez okres 180 dni w takich samych warunkach temperaturowych oraz oświetleniowych imitujących warunki panujące w sklepie lub na kuchennej półce (temperatura pokojowa, umiarkowana ekspozycja na rozproszone światło dzienne).

W okresie sześciu miesięcy w z góry założonych odstępach czasu naukowcy badali zmiany następujące w oliwie przechowywanych w różnego rodzaju pojemnikach. Badano zarówno skład chemiczny jak i walory smakowe. W badaniu tym szczególną wagę przywiązywano do sprawdzenia ilości przeciwutleniaczy (polifenoli, karotenów i chlorofili) znajdujących się w poszczególnych próbkach oliwy. W ramach wykonywanych analiz wyznaczany był również wskaźnik kwasowości, którego wysokość wpływa niekorzystnie na jakość oliwy. Naukowy wykonywali również badania mające na celu określenie stabilności utleniania się.

Na koniec na każdym etapie wszystkie próbki były poddawane ocenie sensorycznej. Ta najmniej naukowa część analizy była prowadzona zgodnie z wytycznymi dotyczącymi przeprowadzenia tego typu badań. Próbki były umieszczane w ustandaryzowanym naczyniu szklanym, a następnie podgrzewane przez 15 minut do temperatury około 30’C. Pięciu doświadczonych oceniających klasyfikowało oliwę zgodnie z własnymi deskryptorami sensorycznymi, których opis oparty został na standardowych tego typu badaniach.

Wyniki badań

Jednym z bardziej oczywistych stwierdzeń znajdujących poparcie również w innych tego typu badaniach jest to, że największym wrogiem oliwy jest swobodny dostęp światła oraz tlenu zawartego w powietrzu. Oba czynniki mają największy wpływ na procesy powodujące utlenianie się oliwy oraz powstawanie niekorzystnych kwasów tłuszczowych.

Warto na wstępie podkreślić, że przy długotrwałym okresie przechowywania wykraczającym ponad 6 miesięcy całkowite zatrzymanie procesów degeneracji oliwy jest bardzo trudne niezależnie od surowca, z jakiego zostało wykonane opakowanie. Bynajmniej jednak nie oznacza to, że rodzaj materiału jest zupełnie bez znaczenia i nie ma wpływu na zachowanie jakości oliwy. Badanie przeprowadzone przez tunezyjskich naukowców wyraźnie pokazuje, że dzięki stosowaniu określonych opakowań dłużej można cieszyć się pozytywnymi właściwościami oliwy. W większości badań zdecydowanie najlepsze wyniki były odnotowywane w przypadku próbek, które przechowywane były w butelkach wykonanych z ciemnego szkła oraz w metalowych puszkach. Najsłabiej natomiast wypadły te próbki, które przechowywane były w butelce wykonanej z tworzywa sztucznego oraz z przezroczystego szkła.

Najpopularniejszy kreteński produkt

Kwasowość

Nie warto jednak poprzestawać na tych ogólnikowych stwierdzeniach, gdyż w zależności od typu oraz długości trwania badania, wyniki poszczególnych próbek dają dodatkowe wskazania pozwalające określić preferowane materiały, z jakich wykonane są opakowania. Na początek zajmijmy się kwasowością, czyli jednym z podstawowych wyznaczników określających jakość oliwy. Parametr ten ma bezpośredni wpływ na walory smakowe i zapachowe cechujące oliwę. Przy produkcji pożądana jest jak najniższa wartość tego parametru. W Europie za górną granicę dla oliw typu extra virgin przyjmuje się wartość sięgającą 0,8%.

W badaniu przeprowadzonym przez tunezyjskich naukowców początkowa wartość tego wskaźnika plasowała się na poziomie 0,3%. Aż do 75. dnia przechowywania wyznaczenie najlepszego typu opakowania jest stosunkowo trudne. Wszystkie próbki wykazały porównywalny, nieznaczny wzrost kwasowości sięgający poziomu 0,35-0,375%. Dopiero w ostatnim cyklu badania, po okresie pół roku przechowywania, ujawnia się wyraźna przewaga butelek wykonanych z ciemnego szkła oraz puszek metalowych. Ten ostatni materiał uzyskał najlepszy wynik kwasowości w całym badaniu, plasujący się ostatecznie na poziomie nieco poniżej 0,45%. O ponad 0,1% gorsze wyniki odnotowały próbki przechowywane w butelkach wykonanych z jasnego szkła oraz z tworzywa sztucznego. Na podstawie tych wyników wyraźnie widać, że zachowanie niskiej kwasowości jest uzależnione w dużej mierze od tego jak bardzo ograniczony zostanie dostęp światła do oliwy.

Jełczenie oliwy

Kolejnym z parametrów uwzględnionym w tym badaniu było to jak szybko oliwa ulegała procesom utlenienia się, czyli jełczenia. Podobnie jak w przypadku wyznaczenia kwasowości, aż do 75. dnia próbki wykazywały dosyć podobny poziom utleniania się oliwy. Większe zróżnicowanie wyników daje się zauważyć dopiero po ostatnim badaniu przypadającym po okresie 6 miesięcy. Porównywalny, niski poziom oksydacji występuje w przypadku oliw przechowywanych w butelkach wykonanych z ciemnego szkła oraz w metalowych puszkach. Wyraźnie najgorzej ponownie wypadło opakowanie wykonane z tworzywa sztucznego, którego wskaźnik utlenienia był około 2,5 razy gorszy od oliwy przechowywanej w butelce z ciemnego szkła. Z pewnością wynikało to z tego faktu, że butelka wytworzona z polietylenu wykazuje największą przepuszczalność powietrza.

Co ciekawe naukowcy z Tunezji zauważyli, że proces ochrony przed jełczeniem, czyli tlenowymi przemianami tłuszczu, zależny jest nie tylko przez ograniczanie kontaktu oliwy z tlenem. Przypadek niezbyt dobrego wyniku butelek wykonanych z przezroczystego szkła pokazuje, że ponownie równie istotna jest ochrona przed dostępem światła, które wzmaga pierwotne procesy utleniania i rozkładu oliwy.

Przechowywanie oliwy

Dawne urządzenia do tłoczenia oliwy

Zawartość karotenów i chlorofili w oliwie

Kolejnymi czynnikami, jakie były badane w tym opracowaniu, to zawartość barwników. Za charakterystyczną zielonkawą barwę oliwy odpowiedzialne są między innymi chlorofile. Natomiast karotenoidy to naturalne pigmenty charakteryzujące się żółtą barwą. Wyniki uzyskane przez naukowców wyraźnie pokazują, że oba barwniki są bardzo wrażliwe na działanie światła. Przechowywanie oliwy w przezroczystym opakowaniu w szczególności bardzo silnie wpływa na zawartość chlorofili. W przypadku butelki wykonanej z tworzywa sztucznego ilość tego zielonego pigmentu po pół roku była praktycznie znikoma. Pod tym względem niewiele lepiej plasował się pojemnik wykonany z przezroczystego szkła, gdzie ilość chlorofili po 6 miesiącach tylko nieznacznie przekraczała zero. Warto odnotować, że w przypadku obu materiałów utrata chlorofili była bardzo gwałtowna i ich znaczna część ulegała rozpadowi już po okresie 25 dni.

W tej części badania zdecydowanie najlepiej wypadła metalowa puszka, w przypadku której zmniejszenie się ilości chlorofili było najmniejsze i w okresie pół roku wynosiło nieco ponad 10% z pierwotnej wartości wynoszącej około 1,6 mg na kg oliwy. Tylko odrobinę gorzej wypadała butelka wykonana z ciemnego szkła.

Nieco inny przebieg miał natomiast rozpad karotenoidów. Ich ilość na przestrzeni czasu ulegała systematycznemu zmniejszaniu się w opakowaniach każdego typu. Proces ten był jednak najsilniejszy w przypadku butelek wykonanych z tworzywa sztucznego oraz jasnego szkła. Podobnie jak w przypadku chlorofili w oliwach przechowywanych w tych pojemnikach ilość karotenoidów po pół roku uległa zmniejszeniu do prawie zerowego poziomu. Najlepiej wypadły opakowania wykonane z metalu oraz ciemnego szkła, gdzie ilość karotenoidów w ciągu pół roku zmniejszyła się o około połowę.

Ta część badań ponownie potwierdza, że oliwa za wszelką cenę powinna być chroniona przed dostępem promieni słonecznych. Proces utraty karotenoidów i chlorofili przebiega najsilniej w przypadku opakowań wykonanych z transparentnych materiałów. Oczywiście nie oznacza to, że oliwa przechowywana w nich po pół roku zupełnie straci barwę. W wyniku rozpadu chlorofili barwa oliwy z pewnością ulegnie zmianie np. w kierunku odcieni brunatnych. Tym co jest ważne podkreślenia to nie tylko zmiana koloru oliwy ale również to, że pigmenty ulegające niekorzystnym przemianom powodują powstawanie związków wodorotlenków odpowiadających za nieprzyjemny smak i zapach oliwy.

Zmiany zawartości fenoli

W przypadku tych niezwykle pożytecznych substancji spadek ich zawartości w oliwie został zauważony praktycznie w przypadku każdego z rodzajów opakowania. Wyniki pokazują jednak, że opakowania chroniące przed dostępem światła oraz powietrza pozwalają na zachowanie w oliwie większej ilości tych substancji. W tym badaniu znów najgorzej wypadł pojemnik wykonany z tworzywa sztucznego, w przypadku którego odnotowany został spadek ilości polifenoli o około połowę. Najwyższą ocenę uzyskała natomiast metalowa puszka, która nieznacznie wyprzedziła butelkę wykonaną z ciemnego szkła. Opakowania te przy półrocznym przechowywaniu oliwy pozwoliły na zachowanie około 3/4 pierwotnego stanu polifenoli.

Warto w tym miejscu dodać, że zawartość polifenoli poza aspektem zdrowotnym ma również bezpośredni wpływ na smak i zapach oliwy. Substancje wchodzące w skład tej grupy związków odpowiadają za dominację ostrego smaku. Zmniejszenie ich ilości oraz rozpad powodują, że w oliwie zaczyna dominować posmak goryczy (cecha ta w przypadku oliwy uznawana jest za wadę). 

Oliwa z chlebemChleb maczany w oliwie z odrobiną soli to popularna przekąska

Badanie smaku

Określenie zmiany smaku i zapachu oliwy było przeprowadzane w odniesieniu do świeżej oliwy. Badanie przeprowadzane było zgodnie ze standardami Międzynarodowej Rady d.s Oliwy z Oliwek (IOOC). Pierwsze wyraźne zmiany cech organoleptycznych zauważone zostały po 75. dnia przechowywania. Dotyczyły one opakowań wykonanych z tworzyw sztucznych oraz z przezroczystego szkła. Oliwa przechowywana w butelkach wykonanych z tych materiałów odznaczała się mniejszą intensywnością pozytywnych cech, takich jak ostrość oraz owocowy aromat i smak. Spowodowane to było najprawdopodobniej procesem fotooksydacji prowadzącym do rozpadu chlorofili oraz fenoli.

Po 6 miesiącach przechowywania różnice te uległy dalszemu pogłębieniu. Dodatkowo w przypadku opakowań wykonanych z przezroczystych materiałów pojawił się zjełczały posmak. Był on szczególnie intensywny przypadku opakowania wykonanego z tworzywa sztucznego. Patrząc przez pryzmat wcześniejszych badań fizyko-chemicznych wynik badania organoleptycznego nie budzi większego zdziwienia. Opakowanie wykonane z tworzywa sztucznego wypadało w poszczególnych badaniach najgorzej i w najbardziej negatywny sposób wpływało na skład chemiczny oliwy.

Podsumowanie

Badanie to w wyraźny sposób podkreśla wpływ sposobu przechowywania oliwy na zachowanie jej smaku oraz pozytywnych cech zdrowotnych. Zdecydowanymi zwycięzcami butelki wykonane z ciemnego szkła oraz metalowe puszki. Opakowania tego typu w najlepszy sposób chronią oliwę przed czynnikami zewnętrznymi wpływającymi niekorzystnie na jej cechy.

W przypadku długiego okresu przechowywania z pewnością trzeba unikać wszelkich opakowań wykonanych z przezroczystych materiałów. Informacja ta w szczególności tyczy się oliw, które oryginalnie rozlewane są do tego typu butelek. Spora część pozytywnych cech oraz prozdrowotnego potencjału w oliwach tych tracona jest na trwającym wiele dni etapie dystrybucji oraz sprzedaży. Jeśli mimo wszystko kupiliście taką oliwę to warto od razu przelać ją do innego szczelnego pojemnika, który nie przepuszcza światła.

Wyniki tego badania warto traktować również jako uniwersalną wskazówkę do tego, jak przechowywać oliwę, która wykazuje dużą wrażliwość na działanie nawet rozproszonego światła przyspieszającego procesy fotooksydacyjne. Przy przechowywaniu oliwy warto, więc korzystać z miejsc, które zapewniają dobrą ochronę przed słońcem (np. kuchenna szafka). Warto rozważyć również przelanie oliwy do innego pojemnika w przypadku gdyby oryginalne opakowanie nie zapewniało odpowiedniej szczelności przed dostępem świeżego powietrza.

Opakowania wykonane z tworzywa sztucznego należy traktować bezwzględnie jako tymczasową krótkookresową formę przechowywania oliwy. Wytyczne te w szczególności tyczą się to oliw kupowanych u lokalnych mieszkańców sprzedających własną oliwę na różnego rodzaju sklepikach lub stoiskach. Oryginalnie oliwa ta przechowywana jest zazwyczaj w dużych szczelnych zbiornikach wykonanych ze stali nierdzewnej, które zapewniają doskonałe warunki ochrony przed wpływem czynników zewnętrznych. Przed sprzedażą oliwa ta rozlewana jest do plastikowych butelek. Do kupna takiej oliwy warto podchodzić z dużą rezerwą szczególnie w przypadku gdy sprzedawana jest ona na stoiskach wystawionych na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.

Optymalna sytuacja jest taka, gdy w przypadku kupna, oliwa przelewana jest do tego typu butelki bezpośrednio przy Was. Osobiście zdarzało nam się nabywać właśnie tak sprzedawaną oliwę. Z dużą rezerwą podchodzimy do wszelkiego rodzaju straganów ustawionych przy drogach, w przypadku których trudno zweryfikować oryginalne warunki przechowywania oliwy oraz czasu, jaki minął od momentu przelania do plastikowej butelki.

Kolejnym aspektem przemawiającym za kupowaniem oliwy od większych producentów jest to, że przynajmniej u części z nich na etapie rozlewania pojemniki wstępnie wypełniane są obojętnym gazem (np: azotem). Pozwala to na etapie dystrybucji minimalizować kontakt oliwy z powietrzem. Zmniejsza to także proces wstępnej oksydacji, która na dalszym etapie przechowywania może być podtrzymywana przez procesy fotochemiczne.

Źródło

Jeśli chcielibyście zapoznać się ze szczegółowymi wynikami tego badania to zapraszamy do przeczytania oryginalnego opracowania w języku angielskim dostępnego na poniższej stronie: www.ncbi.nlm.nih.gov Znajdziecie tam zarówno wyniki poszczególnych badań, jak i przyjętą metodologię ich przeprowadzania. Publikacja ta z pewnością pozbawiona jest wszelkich błędnych sformułowań i nieprawidłowej terminologii, jaka ewentualnie pojawiła się w naszym skróconym artykule.

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: NAN
Liczba ocen: 0
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

2021-02-12 20:30:46

Just the best ❤️

1

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

lub kliknij w poniższy link aby skorzystać z możliwosci komentowania przez facebooka:
https://www.facebook.com/crete.poland/posts/10157209541917551,10157747770967551

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Historia i zalety Frappe

Historia i zalety Frappe

Po frappe (φραπές) szczególnie chętnie sięgamy w upalne dni, o które na południu Europy nie trudno. Wiele osób we Frappe ceni sobie możliwość połączenia zamiłowania do kawy z orzeźwiającym działaniem zimnej wody oraz lodu. Mrożona kawa to również doskonały sposób na pobudzenie organizmu, gdyż typowa szklanka tego napoju zawiera od 65 do około 100mg kofeiny.

Suszone zioła z Krety

Suszone zioła z Krety

Jeśli pierwszy raz jedziecie na Kretę to lepiej przygotujcie się na eksplozję prawdziwych smaków i zapachów. Kreteńskie warzywa i owoce są świeże i pełne smaku, zaś dziko rosnące zioła, których zapach daje się wyczuć w powietrzu, podkreślają smak prostych dań swoim intensywnym aromatem.

Feta (Φέτα)

Feta (Φέτα)

Od 2007 roku nazwa Feta jest chroniona międzynarodowymi regulacjami i zastrzeżona wyłącznie dla serów produkowanych w określonych regionach Grecji przy użyciu ściśle określonych składników w oparciu o tradycyjny sposób wytwarzania. Dzięki przepisom wprowadzonym na terenie UE nazwy tej nie mogą już stosować producenci z innych krajów UE produkujący “słone sery w solance”. Zatem od tego czasu możemy mieć pewność iż kupując fetę sięgniemy po oryginalny grecki produkt, który nie będzie zawierał nic innego poza mlekiem owczym i ewentualnie kozim, podpuszczką i solą. W składzie fety nie znajdziemy środków konserwujących, czy innych dodatków “wzbogacających” bowiem zapisy unijne jednoznacznie określają charakterystykę fety. Ponadto sami Grecy skrupulatnie i często kontrolują firmy produkujące ten ser.

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe


Parklot

Najnowsze komentarze:

Marjo Blom: Barbara Westerhof je wordt op Kreta verwacht
Lukasz Beata SK: Już w zeszłym roku mieli atak zimny
Mariola Dudzinska: 
Piotr Matulewicz: Super+
Dana Gołowacz: Zaamer jest nieoceniony
gość PiotrWie : Na lotnisku w Chanii są przeprowadzane ankiety z pewną ilością pasażerów i te dane są na ich podstawie. Raz byliśmy proszeni o wzięcie udziału - na kilkadziesiąt startów i lądowań.
Patrycja Kazimieruk Strycharska: Byłam jest cudownie jak większość twierdzę że jeden raz to za mało ale warto chodź nie próżnowałam w zwiedzaniu
Michał Stankiewicz: Skąd te dane? Nas nikt nie pytał o wykształcenie czy o cokolwiek.
Tomasz Lipowski: Od Balos po Vai w 6 lat i wciąż mnie zaskakuje
Lukasz Beata SK: 5 miesięcy , zjeździliśmy własnym domem na 4 kółkach . Kreta jest cudowna
Dana Gołowacz: Od Chanii po Kissamos, Balos I Falasarne po Paleochore i Sougie
Jola Ostraszewska: W zeszlym roku 3x, w sumie 28 dni. Małe apartamenty w kilku miejscach wyspy. Raz tez nocka w samochodzie
Aleksandra PM: Byłam z dziećmi tydzień w czerwcu. Ponieważ to był nasz 2 wspólny pobyt na wyspie, ale mój 5, to Elounda z widokiem (i rejsem) na Spinalongę. Auto na 2 dni. Biuro podróży, hotel ze śniadaniami i kolacjami.
Gosia | crete.pl : Raczej nie, bo Aptera leży przy bocznych drogach.
gość ewawien: Jak dojechac komunikacja miejska? Busem?
gość PiotrWie: Większość hippiesów z Dytiko też się wyprowadziła - nie każdy lubi być oglądany jak małpa w klatce. Gdzie - nie napiszę, zebu znowu nie musieli szukać nowego miejsca na Krecie. Jak ktoś jest bardzo ciekawy - niech sam poszuka.
Maciej Gie: Lentas https://maps.app.goo.gl/4GUkeCY84NawBX6L6
Maria Dziekan: Jeszcze taka ciekawostka: kiedy z Matali pogoniono hippisów, przenieśli się właśnie w okolice Lentas. Raz widzieliśmy gościa w wieku emerytalnym, który nam pasował do tej historii, ale mógł to być po prostu miejscowy luzaczek :)
gość PiotrWie : Bez przesady, oba razy przyjechaliśmy bez rezerwacji i było po kilka opcji do wyboru .
Maria Dziekan: Bardzo lubimy Lentas. Zawsze tam zaglądamy, chociaż trzeba zboczyć ze szlaku. Mamy swoją ulubioną knajpkę, gdzie Maria z mężem codziennie coś ciekawego gotują. Plaża jest malutka, kameralna, jak cała miejscowość. Są tam pensjonaty i malutkie hoteliki, jednak chyba ciężko o miejsca.
gość PiotrWie: To jedno z naszych ulubionych miejsc na Krecie - bez hoteli z tłumem turystów, byliśmy tam w 2014r przez kilkanaście dni, zwiedzając zachodnią część gór Asterousia i w 2017 - zatrzymaliśmy się tam na kilka dni gdy szliśmy z Tris Ekklisies do Matali - wzdłuż morza za górami Asterousia śpiąc głównie na plażach - bo miejscowości są tam oddalone o 2 - 3 dni drogi. Dla nas to jest prawdziwa Kreta.
Barbara Arciszewska: Pięknie, jeszcze tam niedotarłam
Basia Skye: Lentas jest super!
KSI Media - Strony WWW i oprogramowanie dla Biur Podróży: 
Mariola Dudzinska: Τέλεια
Parklot

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-23 Linki | Kontakt | Polityka prywatności | Kontakt | Newsletter
ukryj
Zapisz się do
Newslettera