Bezchmurne warunki pogodowe na Krecie pozwoliły w minioną niedzielę 19 lutego na wykonanie zdjęć satelitarnych pokrywy śnieżnej na wyspie. Jak widać śnieg zalega w górach Białych oraz masywie Psiloritis. Przypominamy, że znaczna ilość białego puchu pojawiła się tej zimy na Krecie dopiero na początku lutego po przejściu niżu Barbara.

Zdjęcia o rozdzielczości 10 m wykonał satelita Sentinel-2 działający w ramach europejskiego programu Copernicus EU, który systematycznie pozyskuje obrazy zarówno nad lądem, jak i wodami przybrzeżnymi. Prezentowane zdjęcia zostały już przetworzone przez Climatebook.

Na poniższej fotografii widać Góry Białe (Lefka Ori) wraz charakterystycznym płaskowyżem Omalos. Po kliknięciu otworzy się zdjęcie w większych rozmiarach.

Takie wiadomości cieszą najbardziej! Wczoraj wypuszczono na wolność młodego sępa płowego, który od września ubiegłego roku znajdował się w klasztorze Kapsa na południu Krety. Ten potężny ptak trafił pod opiekę ludzi w bardzo złym stanie, jednak po kilku miesiącach troskliwej rehabilitacji ponownie mógł rozprostować swoje ogromne skrzydła i wzbić się w przestworza.

Tsiknopempti oznacza greckie święto przypadające pod koniec karnawału, na 11 dni przed Czystym Poniedziałkiem. W tym roku ten dzień wypada właśnie dzisiaj i można z grubsza porównać go do polskiego "tłustego czwartku". Jednak w przeciwieństwie do Polaków, którzy tego dnia jedzą pączki, Grecy rozstawiają grille w wielu miejscach miast i miasteczek i grillują jak szaleni zajadając się dużymi ilościami mięsa.

Źródło: EntaXoyas/Wikimedia Commons/ CC BY 3.0

Spędzając wakacje na Krecie prawdopodobnie zauważyliście w wielu miejscach ogromne gliniane naczynia, przypominające solidnych rozmiarów doniczki. Są to tak zwane pithosy, których rola obecnie ogranicza się przede wszystkim do celów ozdobnych. W czasach epoki minojskiej naczynia te służyły jednak do przechowywania żywności, oliwy czy wina. Zwiedzając kreteńskie muzea archeologiczne z pewnością znajdziecie wiele różnego rodzaju pithosów. Można je także obejrzeć na dużych stanowiskach archeologicznych takich jak Knossos, Malia czy Fajstos. Oprócz typowych funkcji zdarzało się że pithosy pełniły również rolę trumien, w których przechowywano szczątki zmarłej osoby.

Mimo upływu kilku tysięcy lat, które dzielą naszą cywilizacją od minojskiej, na Krecie nie zaniechano wytwarzania tych oryginalnych naczyń. Do dziś tradycja tworzenia ogromnych glinianych garnków przetrwała w wiosce Thrapsano, gdzie obecnie działa 17 warsztatów garncarskich specjalizujących się w produkcji pithosów. Wioska ta znajduje się w centralnej części Krety, zaledwie 30 km na południowy wschód od centrum Heraklionu.

Jeden z warsztatów w Thrapsano

Na Krecie jest wiele miejsc, które przez turystów silnie kojarzone z wakacyjnym pobytem na wyspie. Z pewnością do czołówki tych najbardziej rozpoznawalnych można zaliczyć wąwóz Samaria. O popularności tego miejsca niech choćby świadczy to, że na przestrzeni ostatnich 5 lat odwiedziło go blisko 635 tys. osób. Liczba ta z pewnością byłaby jeszcze większa gdyby w okresie tym, szczególnie w 2020 roku, nie obowiązywały ograniczenia ruchu turystycznego. Tym bardziej warto podkreślić, że na przestrzeni całego ubiegłorocznego, pierwszego od kilku lat pełnego sezonu, Samarię odwiedziło niespełna 169 tys. turystów.

Od poniedziałkowego poranka świat śledzi doniesienia z rejonu Turcji i Syrii. Miejsca te zostały dotknięte ogromnym trzęsieniem ziemi. Liczba ofiar śmiertelnych przekroczyła już 19 tysięcy i niestety stale rośnie. Turecki sejsmolog Ogun Ahmet Ercan na podstawie swoich obliczeń przewiduje, że pod gruzami nadal może znajdować się około 184 000 ludzi. Jest to dość skrajny scenariusz, jednak jak mówi Konstantinos Synolakis, profesor akademicki ds. klęsk żywiołowych, niestety może się sprawdzić. Dodatkowo wciąż żywym ludziom znajdującym się w zniszczonych budynkach właśnie kończy się tzw. okno życia. Tak określa się czas, jaki mija od zawalenia budynków, w którym przysypane osoby mają największe szanse na przeżycie. To swoiste okno trwa zwykle około 72 godzin, a po ich minięciu szanse przeżycia ludzi drastycznie maleją. W szóstej dobie po zawaleniu się budynków przeżywalność ludzi nie przekracza 3%.

Skaliste wybrzeże mijane w czasie rejsu na Balos.
Na skałach widoczne jest wyraźne wyżłobienie wyznaczające dawny poziom morza.

Poruszamy ten temat, ponieważ Grecja również jest krajem bardzo aktywnym sejsmicznie i często doświadcza trzęsień ziemi. W obecnych czasach są one jednak słabe i mają na ogół lokalny zasięg w szczególności w porównaniu do katastrofy, jaka miała miejsce kilka dni temu w Turcji oraz Syrii. W kontekście tych ostatnich wydarzeń swoje opinie wyrazili również greccy eksperci zajmujący się tematyką trzęsień ziemi.