Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.
Booking.com

Mastyks (masticha)

Μαστίχα

Niewiele osób słyszało o mastyksie (gr. masticha), jednak nie dziwi to nas, gdyż w Polsce jest to w ogóle nieznany specyfik. To bardzo aromatyczna miękka naturalna żywica, pozyskiwana tylko na jednej greckiej wyspie. Jest swego rodzaju przyprawą, a jednocześnie dodatkiem do kosmetyków oraz chemii wykorzystywanej w konserwatorstwie.

Mastyks sprzedawany jest w formie rozdrobnionej lub w postaci niewielkich kryształków. Łatwiej kupić go w zwykłych sklepach spożywczych oraz halach targowych znajdujących w większych miastach, gdzie zaopatrują się Grecy, niż w sklepach z asortymentem dla turystów. Przyczyna jest prosta - lokalni mieszkańcy wiedzą co to jest i do czego ów mastyks zastosować, zaś przeciętny turysta nie ma nawet świadomości jego istnienia, zatem jego sprzedaż nie byłaby zbyt dochodowa.

Mastyks w torebkach
Mastyks sprzedawany jest w formie rozdrobnionej lub w postaci niewielkich kryształków.
Ze względu na wysoką cenę mastyksu w sprzedaży oferowane są zazwyczaj niewielkie torebki.

Nie będziemy powielać informacji, które można znaleźć na dostępnych w internecie stronach, gdzie opisywane są zastosowania tej żywicy w przemyśle kosmetycznym, czy konserwatorskim. Jeśli temat ten Was zainteresuje z łatwością odnajdziecie stosowne strony. My skoncentrujemy się głównie na charakterystyce i zastosowaniach mastyksu w kuchni, bo ten temat jak już wiecie jest nam szczególnie bliski.

Łzy Chios

Mastyks jest nazywany łzami Chios, ponieważ jest pozyskiwany właśnie na tej greckiej wyspie położonej u wybrzeży Turcji. Roślina, która produkuje te aromatyczne “łzy”, to wiecznie zielone drzewo o nazwie Pistacia lentiscus (pistacja kleista), znane także pod nazwą Schinos lub lentyszek. Rośnie ono też w innych rejonach Grecji, ale “płacze” tylko na Chios. Być może przyczyną jest specjalna gleba, występująca właśnie w tym miejscu. Regularne uprawy są obecnie prowadzone w 24 wioskach w południowej części wyspy, zwanej Mastichochoria. Niewielki ilości mastyksu zaczynają wytwarzać dopiero 5-letnie drzewa, jednak nawet w przypadku dorosłych okazów zbiory są niewielkie i sięgają zaledwie 200 g rocznie z jednej rośliny.

Sposób pozyskiwania tej żywicy jest bardzo wyjątkowy. Proces ten jest żmudny, pracochłonny i całkowicie ręczny. Zaczyna się on w czerwcu i trwa do września. Podstawą jest oczyszczenie i przygotowanie ziemi pod drzewem, którą następnie pokrywa się równomierną warstwą węglanu wapnia, dzięki któremu żywica pozostaje czysta i wyschnie szybciej, gdy już spadnie na ziemię. Proces zabezpieczania jest szczególnie ważny ze względu na czerwonawy kolor gleby, który mógłby zanieczyścić kryształki.

Po tych pracach w ciągu kilki tygodni za pomocą narzędzia zwanego kentitiri wzdłuż pnia drzewa są wykonywane precyzyjne łukowate nacięcia, którymi zaczyna powoli sączyć się żywica. Gdy krople już spadną na ziemię, krystalizują się dzięki węglanowi wapnia pokrywającego glebę. Rzeczywisty zbiór mastyksu następuje od początku sierpnia do września. Ostatnim etapem jest oczyszczanie i segregowanie zbiorów na klasy w zależności od stopnia czystości i wielkości. Najwyższa klasa z pięciu oznacza najczystszą postać żywicy.

Mastyks cenny jak srebro

Mastyks jest silnie związany z historią wyspy i stał się głównym produktem odpowiedzialnym za rozwój gospodarczy i społeczny mieszkańców Chios. Dawniej był bardzo poszukiwany, ale Chiotańczycy rozmyślnie ograniczali jego produkcję, aby utrzymać wysoką cenę sięgającą wówczas kilogramowi srebra za kilogram mastyksu. Ogromne pożary, które pod koniec ubiegłego wieku strawiły większość upraw przyczyniły się do mocnego ograniczenia produkcji mastyksu. Obecnie uprawy lentyszka są ponownie dochodowym interesem i stanowią podstawę budżetu blisko 5 000 osób, zaś sama żywica jest eksportowana głównie do krajów arabskich. Jednak widmo pożarów nadal wisi nad Chios, a sami mieszkańcy dbają o to, by nie dopuścić do rozprzestrzeniania się ognia. Niestety nie zawsze im się to udaje. W sierpniu 2012 roku ogromny pożar strawił 7000 ha lasów i gruntów rolnych, w tym uprawy mastyksu oraz 60% uli. Także latem 2016 roku ogromne pożary zniszczyły znaczne obszary wyspy, straty drzew mastyksowych w niektórych wsiach sięgnęły nawet 90%.

Kryształki mastyksu
Kryształki mastyksu

Pierwsze wzmianki o mastyksie pojawiają się już w 5 wieku p.n.e. między innymi u Herodota. Starożytni Grecy wykorzystywali przede wszystkim terapeutyczne działania mastyksu. Badania współczesnej medycyny potwierdzają jego zdrowotne właściwości. Żucie mastyksu wybiela zęby, a jednocześnie jest zdrowe dla dziąseł. Jego działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne pozwalało na leczenie ran, wrzodów żołądka, ale także obniżało cholesterol. 

Mastyk we współczesnej greckiej kuchni

Mastyks jest jedną z najstarszych przypraw pochodzącą z rejonu Morza Śródziemnego, jednak  jednocześnie jedną z najmniej poznanych w nowoczesnej kuchni. Jako przyprawa był stosowany już od starożytności. W tradycyjnej greckiej kuchni jego specyficzny smak znalazł zastosowanie jako subtelny dodatek do pieczywa, ciast i deserów. Na jego bazie jest też produkowany likier znany pod nazwą mastichato.

Współcześnie zawładnął także wyobraźnią greckich szefów kuchni, którzy zaczęli łączyć mastyks z wieloma smakami. Dobrze się komponuje z sosem pomidorowym, z białymi sosami typu greckiego Avgolemono, czy beszamelowym. Sprawdzi się też w daniach z owocami cytrusowymi, czekoladą, wzbogaci smak wanilii. Stosowany jest też do aromatyzowania oliwy z oliwek, którą można wykorzystać podczas przyrządzania grillowanych czy też smażonych ryb, owoców morza i mięs. Masticha chętnie jest także dodawana do chałwy albo popularnych loukoumi, które dzięki temu mają charakterystyczny lekko żywiczny smaczek. Ostatnio widzieliśmy loukoumi z mastyksem w ... Lidlu podczas tygodnia greckiego. Grecy chętnie też dodają mastichę do słodkich wypieków, ciasteczek, lodów.

O tym, że stosowanie mastyksu w kuchni stało się popularne świadczy też fakt, że na rynku księgarskim pojawiła się książka Diane Kochilas, uznanej autorki książek kulinarnych o kuchni greckiej, opisująca 150 receptur na różne dania zawierające właśnie mastyks.

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 5
Liczba ocen: 2
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 5 na 5 (0) liczba ocen 2
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

lub kliknij w poniższy link aby skorzystać z możliwosci komentowania przez facebooka:
https://www.facebook.com/crete.poland/posts/10154034139452551,10154034139452551

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Stamnagathi, czyli kolejna lecznicza roślina z Krety

Stamnagathi, czyli kolejna lecznicza roślina z Krety

Nie dziwi nas już to, że wiele roślin rosnących na Krecie ma właściwości lecznicze. Na łamach naszej strony pisaliśmy już wiele razy o niezwykłych właściwościach malotiry, dictamusa, czystka czy też oregano. Tym razem przeczytaliśmy, że naukowcy wzięli pod lupę kolejną kreteńską endemiczną roślinę. Stamnagathi to odmiana cykorii porastająca dziko rejony płaskowyżu Omalos oraz Gór Białych. Obecnie jest też uprawiana przez niektóre gospodarstwa ogrodnicze.

Feta, czyli jak ugryźć ten ser

Feta, czyli jak ugryźć ten ser

Feta to miękki ser o około 40% zawartości tłuszczu. Jest jednocześnie kruchy i dobrze się topi. Dzięki przechowywaniu w solance długo zachowuje świeżość.Warunki w jakich dojrzewa feta wpływają na jej smak. Może być ona ostra, łagodna, czy bardziej słona. Grecy mają na ogół swoje ulubione rodzaje i właśnie takie kupują.

Przepisy kuchni greckiej

Przepisy kuchni greckiej

Wracając z wakacji na Krecie przywozimy ze sobą opaleniznę, wiele zdjęć oraz bagaż pięknych wspomnień związanych ze zwiedzaniem tego urokliwego zakątka Grecji. Jednak wakacje na Krecie to nie tylko zapierające dech w piersi krajobrazy, słońce czy też zabytki, ale również uczta dla podniebienia. Grecy wiedzą jak docenić mnogość świeżych warzyw i owoców, dlatego nawet najprostsze danie smakuje tam wyśmienicie. Grecka kuchnia pokazuje, że niewiele trzeba by z prostych składników wyczarować bardzo smaczne jedzenie. Warto również pamiętać, że w wielu opracowaniach naukowych tamtejsza dieta została uznana za jedną z najzdrowszych i najbardziej zrównoważonych na świecie. Grecka kuchnia potrafi sprawić, że jedzenie warzyw jest przyjemnością. Jedno jest pewne, nasze kubki smakowe chyba urodziły się na Krecie, ponieważ tamtejsza kuchnia podbiła nasze serca a raczej żołądki.

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe


Parklot

Najnowsze komentarze:

gość PiotrWie: Osobiście wątpię. Jesienią test był wymagany wcześniej niż do Grecji - wtedy gdy w Grecji jeszcze testowano wybrane osoby na lotnisku.
gość dodekanezowiec: Wy, Grecy utrudnicie - o to chodziło. 
Gosia | crete.pl : My utrudnimy? :D Serio sądzisz że to nasza robota?
gość dodekanezowiec: Mam nadzieję zatem, że Kanary będą łaskawsze. Nie jestem 70+ więc szczepionki do lata nie doczekam. Bo jak nie szczepienie, to pewnie test. Dla Niemca 50 euro, dla Polaka 500 pln. Danke szyn. 
Gosia | crete.pl : Coś w tym jest Piotrze. Kilka dni temu czytałam że w Grecji bardzo spadła średnia wieku zachorowań. To już nie 70-80 latki ale średnia jest w okolicy 30-40-tki.
gość PiotrWie: Mój kolega który został w jeden dzień przerobiony z endokrynologa na leczącego Covidy powiedział że w jego szpitalu przeważają rodzice dzieci szkolnych w wieku trzydzieści kilka - czterdzieści kilka, wcale nie stojący nad grobem. I tacy też przeważają w zgonach. (...)
Violetta Ludwiczak: Byłam, niestety wykopaliska były zamknięte :-(
Malgorzata Straszydlo: Dziękuję za tą ciekawa informacje, podczas ostatniego pobytu na Krecie byliśmy przejazdem w Falassarna
Mariola Dudzinska: Smaczne proste do zrobienia
Gosia | crete.pl : Oprócz szczepionki (bo i tak nie każdy chętny będzie miał możliwość zaszczepienia) pewnie trzeba spodziewać się innej weryfikacji. Prawdopodobnie będzie to uzależnione od sytuacji ogólnej na świecie. Raczej nie należy spodziewać się że Grecy przyjmą inną strategię po tym jak ledwo co udało im się nieco przydusić epidemię, nawet kosztem mniejszego zysku z turystyki. (...)
gość Arturrro: Po pierwsze dlatego że to ogranicza napływ turystów a to przełoży się na niższy przychód. Po drugie ilu klientów w 2020r było chorych i musieli spędzić wakacje w szpitalu? Po trzecie ilu klientów było chorych w latach wcześniejszych. Po czwarte 90% osób przechodzi Covid albo bezobjawowo albo skapoobjawowo, szczególnie osoby młode. Najgorzej jest z osobami 70+ a oni raczej stanowią niewielki procent turystów .    (...)
Paulina Pawłowska: Boskoooo☺️☺️☺️
Gosia | crete.pl : Czemu? Klient zaszczepiony to pewny klient. I bezpieczny.
gość Arturrro: No to jeżeli chcą uzależnić turystykę od szczepionek to ciemno widzę rok 2021 w Grecji. Nie chodzi tu tylko, że ktoś może nie chcieć się szczepić czy innych kwestii związanych z tą szczepionką ale chodzi nawet o tempo tych szczepień. Cóż zobaczymy co wykombinują. Natomiast trochę zaskoczony jestem, ze sama branża chce powiązanie rynku turystycznego ze szczepieniami.  
Gosia | crete.pl : Na razie nie wiadomo nic na temat rządowych planów. Z dotychczasowych wywiadów z branżą hotelarską jednak przebija nadzieja na powiązanie rynku turystycznego ze szczepieniami.
gość Arturrro: Czy może posiadacie wiedze co do ewentualnych planów rządu Grecji na rok 2021? Tj. czy planują uzależniać w jakikolwiek sposób przekraczanie granicy od szczepień? Będą wymagać ponownie testów a jeśli tak to jakich? Od tych pytań zależy ilu turystów przyleci. Wiele osób przeniosło rezerwacje z 2020r na 2021r. z nadzieja, ze będzie normalnie. Obserwując zachowania rządów różnych krajów mam co do tego duże obawy. (...)
Ewelina Krężel: Bardzo chętnie pojechałabym tam jeszcze raz
Ingunn Kile: Kenneth Kile , jeg vil tilbake og bli der
Daria Tosta: Wow
Adriana Trochimiak: Super
Maciej Lewandowski: Zazdroszczę!
Monia Ba: Kate Mess widziałaś? 26 stopni w Rethymno!
Wojtek Jarosz: 
Agnieszka Łysiak: Cudownie
Mariola Dudzinska: 26 stopni Hiraklionie
Parklot

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-21 Linki | Kontakt | Polityka prywatności | Kontakt | Newsletter
ukryj
Zapisz się do
Newslettera