Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.
Booking.com

Dzika koza kreteńska, czyli Kri-kri

Raz na jakiś czas na naszej stronie w pytaniach i komentarzach jak bumerang powraca temat kóz Kri-kri (gr. κρι-κρι). Zauważyliśmy jednak, że większość osób myli zwykłe pospolite kozy, których na Krecie jest mnóstwo, z właściwą kozą Kri-kri. A tymczasem wygląd tej kozy jest tak charakterystyczny, że znając jej wygląd nie sposób pomylić ją ze zwykłymi kozami hodowlanymi.

Kri-kri jest symbolem wyspy, a jej wizerunek jest chętnie wykorzystywany zarówno w oficjalnych publikacjach, dekoracjach, jak i zwykłych straganowych pamiątkach. To nieco paradoksalnie bo relatywnie niewielu turystów spędzających wakacje na Krecie miało okazję zobaczyć „prawdziwą” Kri-kri na własne oczy, podobnie zresztą jak duża część mieszkańców tej wyspy.

Koza Kri-kriCharakterystyczny wygląd kozy Kri-kri

Pełna łacińska nazwa tego podgatunku zwierząt brzmi Capra aegagrus cretica. Można także spotkać się z nazwą agrimi, czyli dziką kozą albo po prostu kozą kreteńską. Ten duży ssak kopytny nazywany też jest kreteńskim kozłem albo dzikim koziorożcem. Uważany jest za gatunek będący praprzodkiem ras kóz udomowionych.

Capra aegagrus cretica pochodzi z rejonu Azji Mniejszej i okolic wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, gdzie występowała już między 8000 a 7500 lat p.n.e. Na Krecie pojawiła się w epoce minojskiej, czego dowodem są jej wizerunki odkryte na ściennych malowidłach wykopaliskach archeologicznych z tego okresu. Niektórzy naukowcy twierdzą, że zwierzę to w czasach starożytnych było czczone na wyspie. Obecnie koza ta nie występuje na innych obszarach, dlatego uważana jest za endemiczny gatunek Krety.

Koza Kri-kri a zwykła koza

Najważniejsza różnica między Kri-kri a pospolitymi kozami dotyczy ich wyglądu. Sierść Kri-kri jest krótka, jasnobrązowa, często beżowa, a przez grzbiet przebiega ciemna pręga. W październiku i listopadzie ich sierść staje się nieco jaśniejsza. Głowę Kri-kri zdobią charakterystycznie zagięte do tyłu rogi, które u starszych samców mogą osiągnąć długość ponad jednego metra. My do tej pory niestety nie spotkaliśmy żadnego okazu z aż tak imponującymi rogami, dlatego na naszych zdjęciach zobaczycie kózki Kri-kri ze znacznie skromniejszymi rogami. Wysokość kóz w zależności od płci waha się między 55 a 90 cm. Podobne różnice występują także jeśli chodzi o wagę dorosłych osobników. Samce mogą ważyć do 90 kg, samice są znacznie lżejsze: ich waga dochodzi maksymalnie do 55 kg.

Koza Kri-kri

Kozy te żyją w stadach do 20-25 osobników, przy czym samiec jest tylko jeden, a resztę stada stanowią samice z młodymi. Pomimo swojej poligamicznej natury samiec w okresie godowym wybiera samotne życie.

Koza ta występuje na stromych górskich terenach Gór Białych na Krecie oraz kilku małych wysepkach położonych blisko niej: Dia, Agioi Theodoroi i Agios Pantes. Bez problemu potrafią skakać do 8 m i wspinać się po stromych klifach, gdzie znajdują pożywienie, czyli trawę i krzewy. Unikają turystów, choć jeśli byliście w wąwozie Samaria, to na pewno spotkaliście kilka bardziej oswojonych osobników. Zetknąć się z nimi można zwłaszcza w starej wiosce Samaria, gdzie bez lęku podchodzą do ludzi i zaglądają im w plecaki w poszukiwaniu łatwego pożywienia. To jednak pojedyncze przypadki, normalnie te zwierzęta są uznawane raczej za nieśmiałe.



W XX wieku dumnym kozom Agrimi groziło wyginięcie. Szacuje się, że w latach 60-tych ubiegłego wieku żyło na wyspie już tylko około 200 zwierząt. Niestety w czasie II wojny światowej w trakcie walk, jakie miały miejsce na Krecie, kozy te stanowiły główne źródło pożywienia dla kreteńskich partyzantów. Mimo, że mięso tej kozy było pożywieniem dla ludzi od czasów minojskich, to dopiero relatywnie krótki okres wojennej okupacji, doprowadził niemal do wybicia tego gatunku.

Kózki Kri-kri spotkane na szlaku stronią od ludzi

Kózki Kri-kri spotkane na szlaku raczej stronią od ludzi

Agrimi ocalały na Krecie dzięki Georgiosowi Giannakopoulosowi, który doprowadził do powstania Parku Narodowego Samaria, gdzie kozy te wciąż naturalnie występowały. Warto też wspomnieć o tym, że obecnie Park Narodowy Samaria to dom dla czternastu innych endemicznych gatunków zwierząt chroniony przez UNESCO jako rezerwat biosfery. Dzięki tym działaniom w naszych czasach liczebność populacji tej kozy wynosi około 2000 ale nadal są one uważane za zagrożone. Obecnie ten gatunek jest objęty ochroną państwową, więc polowanie na nie na Krecie jest surowo zabronione. Nie zmienia to jednak faktu, że sporadyczne kłusownictwo nadal ma miejsce i stanowi dla tych zwierząt zagrożenie znacznie większe niż ograniczenie ich pastwisk.

Jedynym miejscem, gdzie dozwolone jest legalne polowanie na Kri-kri, to pobliska wyspa Zeus. Myśliwy musi jednak posiadać specjalne zezwolenie uzyskane od władz regionu Heraklion. Współcześnie za poważne zagrożenie istnienia kozy kri kri jest też uważane mieszanie się z kozami pospolitymi. Hybrydyzacja tych zwierząt powoduje, że potomstwo, które przychodzi na świat posiada inne cechy niż te, które posiadały kozy kreteńskie w czasach, gdy zasiedlały Kretę. Stąd też wychodzi konieczność chronienia tego gatunku i izolowania ich choćby na tych małych wysepkach, o których wspominaliśmy wyżej.

Koza Kri-kriKri-kri w wiosce Samaria

I na koniec jeszcze ciekawostka dotycząca genezy najpopularniejszej nazwy Kri-kri pod jaką zapewne i Wy znacie te zwierzęta. Otóż zawdzięczamy ją Amerykanom, którzy połączyli pierwsze sylaby ze słów „kreteńskie stworzenie” i właśnie tak „ochrzcili” tę kozę. Amerykanie poznali ją w latach 50-tych ubiegłego wieku, gdy jeden z Kreteńczyków chciał podarować kreteńską kozę amerykańskiemu prezydentowi Trumanowi.

Prezydent nie tylko przyjął darowiznę, ale później nawet zaprosił darczyńcę,  Eftychiego Protopapadakisa, do Waszyngtonu. Dzika koza kreteńska trafiła wkrótce do waszyngtońskiego ZOO, gdzie jednak krótko była „klejnotem”. Zwierzę nie wytrzymało zapewne życia w niewoli i wkrótce zmarło.

Kri-kri w amerykańskim ZOOKoza Kri-kri w amerykańskim ZOO

Szybki test

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: NAN
Liczba ocen: 0
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

 Basia Skye
Basia Skye
2020-11-23 18:50:06

a tu ładnie widać buzię i czarną pręgę na grzbiecie

2
 CRETE - Kreta
CRETE - Kreta
2020-11-23 18:52:33

Piękny okaz :)

 Barbara Jarzyna
Barbara Jarzyna
2020-11-23 19:21:28

Kri-kri widziałam w Górach Białych w Wąwozie Samaria!
Chodziły po wiosce Samaria.

1
 CRETE - Kreta
CRETE - Kreta
2020-11-23 19:29:55

Barbara Jarzyna Tam najłatwiej je spotkać.

1
 Anna Myśków
Anna Myśków
2020-11-23 22:42:43

Barbara Jarzyna też je tam spotkałam. Żebrały o jedzenie w wyjadały słodycze z ręki ;-)

1
 CRETE - Kreta
CRETE - Kreta
2020-11-24 08:42:52

Anna Myśków Łakomczuchy

1
 Małgorzata Lipiec
Małgorzata Lipiec
2020-11-23 20:59:17

Te z naszych zdjęć są jeszcze inne- długie, pokręcone rogi

 CRETE - Kreta
CRETE - Kreta
2020-11-23 21:58:41

Małgorzata, to są zwykle kozy. Na naszej stronie w artykule znajdziesz kilka zdjęć kri-kri.

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

lub kliknij w poniższy link aby skorzystać z możliwosci komentowania przez facebooka:
https://www.facebook.com/crete.poland/posts/10157569398717551

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Żółwie Caretta caretta na Krecie

Żółwie Caretta caretta na Krecie

Przełom maja i czerwca to na Krecie szczególny okres, w którym żółwie Caretta caretta zaczynają swój okres lęgowy. Żółwie te raz do roku wychodzą na ląd aby złożyć jaja i właśnie między innymi Kreta jest tym miejscem, w którym wykluwa się nowe pokolenie. Niestety populacja tego zagrożonego wyginięciem gatunku systematycznie spada, aby więc zapewnić zwierzętom warunki lęgowe oraz umożliwić młodym bezpieczną wędrówkę do morza powoływane są specjalne patrole kontrolujące plażę i czuwające nad założonymi gniazdami. 23 maja kiedy wypada Światowy Dzień Żółwia był dobrą okazją do poszukiwania ich pierwszych tegorocznych śladów na Krecie, zaś pierwsze gniazdo zostało zauważone w właśnie w minioną sobotę.

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe


Parklot

Najnowsze komentarze:

Hanna Marciniak: Rakomelo to jest to ale rzeczywiście znam tylko na zimno
CRETE - Kreta: Film znajdziecie na naszej stronie: https://www.crete.pl/news_2351_Gorace_rakomelo_-_najlepsze_na_mroz.html
gość PiotrWie: Osobiście wątpię. Jesienią test był wymagany wcześniej niż do Grecji - wtedy gdy w Grecji jeszcze testowano wybrane osoby na lotnisku.
gość dodekanezowiec: Wy, Grecy utrudnicie - o to chodziło. 
Gosia | crete.pl : My utrudnimy? :D Serio sądzisz że to nasza robota?
gość dodekanezowiec: Mam nadzieję zatem, że Kanary będą łaskawsze. Nie jestem 70+ więc szczepionki do lata nie doczekam. Bo jak nie szczepienie, to pewnie test. Dla Niemca 50 euro, dla Polaka 500 pln. Danke szyn. 
Gosia | crete.pl : Coś w tym jest Piotrze. Kilka dni temu czytałam że w Grecji bardzo spadła średnia wieku zachorowań. To już nie 70-80 latki ale średnia jest w okolicy 30-40-tki.
gość PiotrWie: Mój kolega który został w jeden dzień przerobiony z endokrynologa na leczącego Covidy powiedział że w jego szpitalu przeważają rodzice dzieci szkolnych w wieku trzydzieści kilka - czterdzieści kilka, wcale nie stojący nad grobem. I tacy też przeważają w zgonach. (...)
Violetta Ludwiczak: Byłam, niestety wykopaliska były zamknięte :-(
Malgorzata Straszydlo: Dziękuję za tą ciekawa informacje, podczas ostatniego pobytu na Krecie byliśmy przejazdem w Falassarna
Mariola Dudzinska: Smaczne proste do zrobienia
Gosia | crete.pl : Oprócz szczepionki (bo i tak nie każdy chętny będzie miał możliwość zaszczepienia) pewnie trzeba spodziewać się innej weryfikacji. Prawdopodobnie będzie to uzależnione od sytuacji ogólnej na świecie. Raczej nie należy spodziewać się że Grecy przyjmą inną strategię po tym jak ledwo co udało im się nieco przydusić epidemię, nawet kosztem mniejszego zysku z turystyki. (...)
gość Arturrro: Po pierwsze dlatego że to ogranicza napływ turystów a to przełoży się na niższy przychód. Po drugie ilu klientów w 2020r było chorych i musieli spędzić wakacje w szpitalu? Po trzecie ilu klientów było chorych w latach wcześniejszych. Po czwarte 90% osób przechodzi Covid albo bezobjawowo albo skapoobjawowo, szczególnie osoby młode. Najgorzej jest z osobami 70+ a oni raczej stanowią niewielki procent turystów .    (...)
Paulina Pawłowska: Boskoooo☺️☺️☺️
Gosia | crete.pl : Czemu? Klient zaszczepiony to pewny klient. I bezpieczny.
gość Arturrro: No to jeżeli chcą uzależnić turystykę od szczepionek to ciemno widzę rok 2021 w Grecji. Nie chodzi tu tylko, że ktoś może nie chcieć się szczepić czy innych kwestii związanych z tą szczepionką ale chodzi nawet o tempo tych szczepień. Cóż zobaczymy co wykombinują. Natomiast trochę zaskoczony jestem, ze sama branża chce powiązanie rynku turystycznego ze szczepieniami.  
Gosia | crete.pl : Na razie nie wiadomo nic na temat rządowych planów. Z dotychczasowych wywiadów z branżą hotelarską jednak przebija nadzieja na powiązanie rynku turystycznego ze szczepieniami.
gość Arturrro: Czy może posiadacie wiedze co do ewentualnych planów rządu Grecji na rok 2021? Tj. czy planują uzależniać w jakikolwiek sposób przekraczanie granicy od szczepień? Będą wymagać ponownie testów a jeśli tak to jakich? Od tych pytań zależy ilu turystów przyleci. Wiele osób przeniosło rezerwacje z 2020r na 2021r. z nadzieja, ze będzie normalnie. Obserwując zachowania rządów różnych krajów mam co do tego duże obawy. (...)
Ewelina Krężel: Bardzo chętnie pojechałabym tam jeszcze raz
Ingunn Kile: Kenneth Kile , jeg vil tilbake og bli der
Daria Tosta: Wow
Adriana Trochimiak: Super
Maciej Lewandowski: Zazdroszczę!
Monia Ba: Kate Mess widziałaś? 26 stopni w Rethymno!
Wojtek Jarosz: 
Parklot

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-21 Linki | Kontakt | Polityka prywatności | Kontakt | Newsletter
ukryj
Zapisz się do
Newslettera