Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.

Historia Krety od Paleolitu do Wieków Ciemnych

Paleolit

Do połowy pierwszej dekady XXI wieku niewiele było wiadomo na temat starszej epoki kamienia na Krecie. Początkowe informacje były sporadyczne i niepewne. Dopiero późniejsze odkrycia pozwoliły ustalić, że pierwsi mieszkańcy pojawili się na południowych wybrzeżach wyspy już w dolnym paleolicie (ok. 130 tys. lat temu). Szczególnie intensywnie penetrowali oni obecną wysepkę Gavdos (wówczas okresami połączoną z Kretą) położoną około 35 km dalej na południe. Na podstawie obserwacji zmian szaty zwierzęcej Krety, naukowcy wyciągnęli wnioski, że wyspa była zamieszkiwana przez całą epokę kamienia. Niestety z tego okresu odnaleziono niewiele przedmiotów, które zgrupowane były w dodatku na ograniczonym obszarze wzdłuż wybrzeży południowo-zachodnich.

Neolit

(5000-2600 p.n.e.)

Na ten czas datuje się najstarsze znaleziska garncarskie z Knossos i Fajstos (Festos). Znajdowano także kamienne narzędzia. W Knossos poniżej Dziedzińca Zachodniego, zwłaszcza w tzw. koulourach (okrągłe zbiorniki), natrafiono na fragmenty zabudowy z kamieni i cegieł suszonych.
Znane są pochówki dziecięce w jamach pod podłogami domów. W celach grzebalnych używano na Krecie (zwłaszcza północnej i wschodniej) również grot. Wiadomo, że uprawiano wtedy jęczmień, pszenicę i rośliny strączkowe. Osadnicy przybyli na Kretę prawdopodobnie już z udomowionymi zwierzętami i roślinami hodowlanymi. W późnym neolicie do wyrobu narzędzi zaczęto stosować kryształ górski. Wczesny neolit przynosi także pierwsze dowody istnienia tkactwa na Krecie, w postaci ciężarków, wrzecion i czółen.



Otwarte pozostaje pytanie o pochodzenie naj­wcześ­niej­szych mieszkańców wyspy, niewątpliwie dostali się oni na Kretę drogą morską. Do końcowej fazy neolitu Kreta miała jednak niewielu mieszkańców, a gospodarka kontynuowała formy lądowe przyniesione przez osadników z kontynentu.

Okres przedpałacowy

(2600-2000 p.n.e.)

W okresie przedpałacowym  ludność miejscowa wchłania przybyszów z Azji Mniejszej, a w efekcie tworzy się autonomiczna kultura, o czym świadczą znalezione przedmioty kultowe, ceramika, czy groby koliste należące do tego okresu. W okresie przedpałacowym rozwija się handel morski z Egiptem, Azją Mniejszą oraz Mezopotamią. Pod koniec okresu przedpałacowego rozwija się prymitywne pismo hieroglificzne używane na minojskich pieczęciach. Na uwagę zasługuje też fakt pojawienia się miedzi i brązu do wyrobów. Ceramika znacznie różni się od neolitycznej. Nadal lepiona jest ręcznie, pojawiają się jednak nowe kształty naczyń: kuliste dzbanki, kielichy i półkuliste misy dekorowane  linearnymi wzorami.

Okres starszych pałaców

(2000-1700 p.n.e.)

Następuje niezwykły rozwój osadnictwa, które w wielu regionach osiągnęło gęstość najwyższą w całych dziejach Krety minojskiej. Powstały pierwsze monumentalne budowle pałacowe w Knossos, Fajstos, Malii czy Zakros, świadczące o wyodrębnieniu i rozwoju centrów przywódczych pełniących funkcje polityczne, religijne, administracyjne i ekonomiczne, czemu towarzyszył rozwój systemów pisma. Dowodem funkcji ekonomicznych jest istnienie w pała­cach magazynów oraz kolistych zbiorników na zboże, zazwyczaj na dziedzińcu zachodnim.





Brak obwarowań tych pałaców dowodzi, że Minojczycy byli uznawani za mocarstwo w tym rejonie Morza Śródziemnego. Obecnie najlepiej zachowane są pozostałości starszego pałacu w Fajstos, we wszystkich jednak przypadkach wcześniejsze budowle zostały przykryte późniejszymi pałacami. Okres starszych pałaców przynosi znaczny rozwój sanktuariów na szczytach wzgórz. Mniej częstą formą są miejsca kultu umieszczone w jaskiniach. Doszło też do pierwszego wielkiego rozkwitu sztuki i rzemiosła artystycznego oraz wykształceniu własnego unikalnego, rozpoznawalnego jako minojski, stylu.
Około roku 1700 p.n.e. prawdopodobnie wielkie trzęsienie ziemi kładzie kres wszystkich największych pałaców Krety oraz wielu osad.

Okres młodszych pałaców

(1700-1450 p.n.e.)

Jest to czas uznawany za najświetniejszą epokę w historii Krety. Z okresu chaosu wyłoniła się Kreta w nowej postaci – cywilizacji pałacowej, dobrze zorganizowanej i w rozkwicie. Minojczycy odbudowali swoje pałace zniszczone wskutek trzęsienia ziemi. Były jeszcze świetniejsze od swoich poprzedników i wyposażone w pomieszczenia kultowe.

Jeśli wierzyć Homerowi w tamtym czasie na Krecie było około 90 miast, a stolicą wyspy było Knossos. Kreta podniosła się z upadku po kataklizmie, nastąpił rozwój gospodarczy i kulturalny. Sztuka wytwarzana w tamtym czasie cechowała się wysokim poziomem artystycznym, zaś pismo ewoluowało w kierunku pisma sylabicznego i zaczęło być szerzej wykorzystywane. Kultura kreteńska objęła swoim zasięgiem nie tylko Mykeny, ale także resztę obszarów greckich położonych w pobliżu wyspy.Okres młodszych pałaców zakończyła kolejna fala zniszczeń, w czasie której legły w gruzach wszystkie oprócz Knossos pałace i wiele osad. Uderzające jest to, że w wielu miejscach zniszczeniu uległy przede wszystkim budowle związane z funkcjami administracyjnymi, natomiast sąsiadujące z nimi domy pozostawały nienaruszone. Wskazuje to na konflikty między ośrodkami lub inwazję jako przyczynę katastrof.

Inne przyczyny upadku kwitnącego państwa i pierwszej bardzo zaawansowanej kultury europejskiej naukowcy upatrują w olbrzymiej fali tsunami spowodowanej przez wybuch wulkanu na wyspie Santoryn. Reszty dopełnili Achajowie z Myken, którzy wykorzystali moment znacznego osłabienia Krety i najechali wyspę. Kreta już nigdy nie osiągnęła takiej świetności po tych wydarzeniach.

Okres popałacowy

(1400-1100 p.n.e.)

Co prawda pałac w Knossos zostaje ponownie odbudowany w 1375 p.n.e. ale po kilka latach traci swoje znaczenie. Kreta w tym czasie jest opanowana przez Mykeńczyków. Ich dominacji podlega także kultura minojska. W Agia Triada, Tylissos oraz Gournia powstają megarony. Evans - późniejszy odkrywca Knossos - znajduje w pałacu w Knossos gliniane tabliczki z tamtego okresu z pismem linearnym B pochodzenia mykeńskiego. Ostateczny upadek kultury kreteńskiej (już silnie nacechowanej wpływami mykeńskimi) następuje po zniszczeniach dokonanych przez różne ludy morskie.
Ten czas jest także określany jako przybliżona data bitwy o Troję.




Wieki Ciemne

(1100-800 p.n.e.)

Inwazja Dorów zmusiła Minojczyków (Eteokreteńczyków, jak siebie nazywali czyli prawdziwych Kreteńczyków) do wycofania się w głąb wyspy. Budują oni na niedostępnych terenach wschodniej części wyspy nowe miasta. Dorowie zaś umacniają wybrzeże wyspy budując liczne państwa-miasta oraz warowne twierdze. Obywatelom przyznają pewne prawa, które zostają spisane. Przykładem są Tablice Gortyńskie z kodeksem, które można oglądać obecnie na terenie wykopalisk Gortyny.Brąz po wielu wiekach zostaje wyparty przez żelazo, które służy do produkcji lepszej broni. Kreta zostaje wchłonięta przez Grecję pod względem religii, sztuki i kultury. Ujednolicony staje się także język oraz pismo.



[czytaj dalej >> Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności]

[czytaj dalej >> Współczesna historia Krety]

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 4.5
Liczba ocen: 4
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 4.5 na 5 (0) liczba ocen 4
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Dzień Oxi

Dzień Oxi

Wczesnym rankiem 28 października 1940 roku około godziny 3, tuż po zakończeniu wystawnego bankietu, który odbywał się niemieckiej ambasadzie, Emanuele Grazzi udał się do domu Joanisa Metaksasa. Włoski ambasador przekazał do rąk greckiego premiera ultimatum, które zawierało szereg żądań. Wśród nich znalazły się takie jak możliwość swobodnego przejścia wojsk włoskich do granicy grecko-albańskiej, oddanie kontroli nad lotniskami, portami oraz innymi strategicznymi miejscami znajdującymi sie na terytorium Grecji.

Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności

Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności

Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności.Wzrost znaczenia Aten powoduje drastyczne zmniejszenie polityczno-kultowej roli Krety. W roku 67 p.n.e. wyspa dostaje się w ręce Rzymian, którzy zaczynają wprowadzać swoje porządki. Gortyna staje się stolicą prowincji rzymskiej o nazwie Kreta-Kyrene. Rzymianie budują infrastrukturę: drogi, akwedukty, świątynie oraz teatry. Następuje rozwój rolnictwa i kultury. Cała Grecja w tym czasie staje się rzymską prowincją, choć jej bogata kultura zaczyna wpływać stopniowo na dorobek rzymian

Wydarzenia na ulicy 25 Sierpnia w Heraklionie

Wydarzenia na ulicy 25 Sierpnia w Heraklionie

Symboliczny początek ulicy 25 Sierpnia wyznacza dawny Plac Lwa ze słynną fontanną Morosiniego, jej koniec określa morze oraz zabudowania portowe. Chyba nie ma ładniej położonego deptaka w Heraklionie. Idąc ulicą w dół, już z daleka widzimy błękit morza zaś mnogość różnego rodzaju knajpek zachęca do zrobienia sobie przerwy w zwiedzaniu. Czy jednak zastanawialiście się kiedykolwiek spacerując tą pięknie położoną ulicą, skąd wzięła się jej nazwa? Co właściwie wydarzyło się tego dnia w 1898 roku, że jedna z głównych ulic miasta Herkulesa została nazwana tą datą? Ulica 25 sierpnia w Heraklionie

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe

Najnowsze komentarze:

Adam Wyspiański : gość Marek - Po dacie i samolocie Ryanair chyba leciałeś z Wrocławia? Powiedz mi jak wcześnie składałeś wniosek i czy otrzymałeś maila z potwierdzeniem złożenia wniosku. Ja lecę z rodziną za tydzień 14.08. z Wrocławia. Tak samo dwie dorosłe i dwójka dzieci. (...)
gość Aga: Adam - nie wiedzieliśmy, kto z nas będzie badany (czy w ogóle). Nikt nie miał kodu z 1 czy 2, więc nie spodziewaliśmy się w sumie niczego, chociaż lecąc na Kretę trzeba było się liczyć z badaniami. Same testy szybkie (patyczek do buzi i głośne aaa ;), bez informacji co dalej - Ale co robić po teście wyczytałam na crete.pl już wcześniej. Czekaliśmy 24 godziny, nie było telefonu czyli test jest negatywny. (...)
gość Marek: Przylecieliśmy 7-go Ryainair do Chanii. PLF jeden dla całej rodziny (2 osoby dorosłe plus dwójka dzieci). Na lotnisku krajowym sprawdzany na bramce PDF ze szczególnym uwzględnieniem prawidłowości danych wszystkich członków rodziny. Na Krecie błyskawiczny skan kodu QR i tyle. Nasz zaczynał się od 4, więc żadnych testów. Lotnisko jak wymarłe, błyskawiczny transfer, bagaże już na nas czekały. (...)
Urszula Margiewicz: Źle, że przekracza się ilość ludzi. Lepiej płynąć tsk żeby nie było takiego przeciążenia. Powinien kapitan statku wiedzieć ma być np. 100 osób czy 1000 a nie więcej. A nie pakować ludzi za wszelką cenę.
Roy Feuillade: Love lion square bougatsa and coffee
Adam Wyspiański : gość Aga - Fajnie, że dotarliście. Zażywajcie słońca i dobroci Krety!!! Ja mam z rodziną zaplanowany lot na 14 sierpnia też z Wrocławia. Czy wylatując już wiedzieliście, że 7 to test a 4-nie?? Co robicie, gdzie i jak spędzacie czas w oczekiwaniu na wynik??? W jakim miejscu spędzacie urlop (hotel duży czy mały, pensjonat a może prywatny dom). (...)
CRETE - Kreta: Uaktualnienie! - Stanowisko firmy ANENDYK Armator ANENDYK, doskonale znany z rejsów realizowanych zarówno wzdłuż południowego wybrzeża, jak i na wyspę Gavdos, wydał oświadczenie, w którym zdecydowanie odciął się od zaistniałej sytuacji. Zatrzymany kapitan nie jest ich pracownikiem, a przepełniony statek nie był ich własnością. (...)
gość Aga: Wczoraj wylądowaliśmy w Chanii, każdy miał osobny kod, w tym dzieci również. Ja i dzieci mieliśmy kod zaczynający się od 7 I poszliśmy na badania. Mąż miał kod zawierający się od 4 i nie miał badania. Dużo osób było badanych z naszego samolotu. Wylot LOTem z Wrocławia.
gość PiotrWie: Podejrzewam że pierwotną przyczyną było to że zamiast pływającego tam normalnego promu który mieści kilkaset osób przysłali ten mały. Nie jest wykluczone że ci wszyscy pasażerowie mieli już wcześniej kupione bilety na ten dzień. Jadąc na Gavdos trzeba mieć przynajmniej cztery dni zapasu by jak nie wejdziesz na jeden prom móc popłynąć następnym.
Kaśko Anosowicz: Parę dni temu byłam dokładnie na tym samym speedboacie, sytuacja identyczna, ludzie na stojąco, stłoczeni, wyglądało to bardzo średnio i zero, dosłownie zero maseczek, podczas gdy na wszystkich łodziach w innych kierunkach dookoła bez maski nie wejdzie się na pokład. Musiało się tak to skończyć.
Gosia | crete.pl : χώρα σφακίων w wolnym tłumaczeniu to kraj kul, więc tego....
gość dodekanezowiec: Tak tylko pytam :)
Wojtek Arciszewski: Przypominam, że statki nie są z gumy. Mają określoną nośność, czyli dopuszczalną masę ładunku. W przypadku statków pasażerskich ładunkiem są ludzie. Tutaj nie ma żartów.Co jakiś czas dowiadujemy się o zatonięciach przeciążonych promów np. w Bangladeszu, czy Indonezji .
Adam Wyspiański : CRETE - Czy wystarczy jeden kod QR dla całej rodziny?? Mam wylot 14 sierpnia do Chania. Lecę z żoną i dwójką dzieci. (...)
Gosia | crete.pl : Generalnie Grecy zalecają korzystanie z masek bawełnianych albo zwykłych chirurgicznych. Te z filtrem są niezbyt dobrze widziane, bo trzeba umieć z nich korzystać, więc Grecy uznali że są zbyt niebezpieczne dla zwykłych użytkowników. W przyłbicach to widzieliśmy tylko obsługę w tawernach. Generalnie za brak masek codziennie wlepiają kary więc lepiej nie ryzykować.
Anna Mielin: Chciał dobrze, przecież pływają stamtąd rzadko, a komuś musiało się to nie spodobać i doniósł komu NIE trzeba...
Karolina H-r: Wczoraj wróciłam ❤️
Daniel Sobieśniewski: Jest pięknie
Adam Chmielnik: Jest pięknie
Marcelina Gnieciak: Wlasnie jestesmy jest pieknie❤
Andrzej Mamak: Czy mieliście robione testy wyrywkowe ? jeżeli tak to jak długo trwało oczekiwanie w hotelu na rezultat ? Drugie pytanie : czy macie jakieś rekomendacje co do rent a car w Heraklionie , jest dużo , w której macie pozytywne doświadczenia ?
Aneta Skraba-Gerber: Pozdrawiam Was serdecznie. Mi już udało się być w te wakacje w Grecji. Akumulatory naladowane. Można pracować.
Iza Napierała: Myśle, ze jak dołożymy lotnisko w Chanii to będziemy w pierwszej trójce.
Maja Szewczyk: Czy były robione jakieś testy po wylądowaniu? Mam zaplanowany wylot na 23 września i nie wiem co robić, rezygnować?
Dorota Ziółkowska: Byłam pierwszy raz na Krecie od 19 lipca do 26 lipca / było fajnie , nie było tłoku wręcz mało turystów, ale właśnie bardzo dużo Polaków i Francuzow

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-20 Linki | Kontakt | Polityka prywatności | Kontakt | Newsletter
ukryj
Zapisz się do
Newslettera