Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.

Czym nie jest dieta śródziemnomorska?

Kilka tygodni temu naukowcy z Grecji oraz Hiszpanii zajmujący się dietą śródziemnomorską opublikowali artykuł na temat tego czym NIE jest dieta śródziemnomorska. Autorami raportu są między innymi Antonia Trichopoulou i Miguel Ángel Martínez-González, którzy mają na koncie wiele badań oraz recenzji na temat tego sposobu odżywiania. Tym razem jednak naukowcy postanowili się rozprawić z powszechnymi mitami i błędnymi wyobrażeniami jakie narosły wokół diety śródziemnomorskiej.

dieta-srodziemnomorska
Każdy z nas spotkał się wielokrotnie z opiniami na temat zdrowotnego wpływu diety śródziemnomorskiej. Opinie te nie są bezpodstawne, bowiem szerokie korzystne działania tego sposobu odżywiania znajdują potwierdzenie w licznych badaniach naukowych. Niestety oprócz rzetelnych naukowych opracowań dostępnych w specjalistycznej prasie, pojawia się też wiele mocno uproszczonych informacji na temat stosowania takiej diety.

Problemy związane z prawidłową definicją pojawiają się zresztą nie tylko wśród konsumentów, ale także w gronie “fachowców” wypowiadających się na ten temat. Niektóre artykuły o diecie śródziemnomorskiej wprowadzają czytelników w błąd bo definiują jako tego typu dietę taki sposób żywienia, który spełnia co najmniej dwie z dziewięciu tradycyjnych cech charakterystycznych dla diety śródziemnomorskiej (!). Tymczasem dieta rozumiana w taki sposób jest w zasadzie bezużyteczna, gdyż nie ma tu czegoś takiego jak plan minimum.  Podobnie częste jest pokutujące przekonanie o tym, że wystarczy włączyć do własnej diety tylko pewne składniki charakterystyczne dla tego sposobu żywienia aby uznać, że stosujemy dietę śródziemnomorską. Niestety ale picie wina do posiłków (nawet w umiarkowanej ilości) i spożywanie większej ilości orzechów raczej nie uczyni naszej diety śródziemnomorską. ;-)

Warto więc wyjaśnić podstawowe założenia i rozprawić się z powszechnie panującymi mitami. Tym bardziej że jest o co kruszyć kopie ponieważ prawidłowo rozumiana i stosowana idea diety śródziemnomorskiej przeciwdziała skutecznie wielu przewlekłym schorzeniom. Warto wspomnieć choćby o takich, jak choroby układu krążenia, cukrzyca, nowotwory, otyłość. Oczywistym jest, że zmniejszenie ryzyka wystąpienia tych chorób zwiększa nasze szanse na długie i zdrowe życie.

Pochodzenie koncepcji diety śródziemnomorskiej

Trzeba wiedzieć że koncepcja tradycyjnej MedDiet (Mediterranean Diet) oparta była na sposobie odżywiania Kreteńczyków, części Greków oraz Włochów, jaki panował tam jeszcze przed połową lat 60. XX wieku. W tym czasie wskaźniki chorób przewlekłych na tych obszarach należały do ​​najniższych na świecie, a średnia długość życia była jedną z najwyższych. Lata 60. wyznaczają umowną granicę, po której nastąpiła globalizacja, która miała wpływ także na to co i jak jedzą obecni mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego.

MedDiet polega na korzystaniu z ogólnego wzorca odżywiania a nie na spożywaniu pojedynczych produktów stosowanych w tej diecie. Jak podkreślają autorzy artykułu jest możliwe stosowanie tradycyjnej diety śródziemnomorskiej w krajach położonych daleko od regionu Morza Śródziemnego, jednak wymaga to wielu zmian w nawykach żywieniowych. Coś co dla mieszkańców Grecji jest naturalne, takie już nie jest dla ludzi mieszkających na północy Europy, czy też w Ameryce. Inna jest choćby dostępność produktów, zwłaszcza świeżych warzyw i owoców, które są jednym z filarów tej diety. Także wysokiej jakości oliwa, tania i łatwo dostępna w Grecji, w innych krajach jest tłuszczem drogim uznawanym wręcz za produkt luksusowy.

Często mylnie zakłada się, że dieta śródziemnomorska jest uboga w tłuszcze. Jest wręcz odwrotnie, gdyż ogólna zawartość tłuszczu jest stosunkowo wysoka i waha się w granicach 30-45%. Głównym jego źródłem jest oliwa z pierwszego tłoczenia (minium 15%). Bywalcy greckich tawern i domów doskonale wiedzą, że nikt nie żałuje tu oliwy i obficie polewa nią zarówno surowe warzywa, jak i gotowane potrawy. To nigdy nie są symboliczne odmierzone precyzyjnie ilości, tylko solidna porcja oliwy wylana wprost z butelki.

Obecność oliwy extra virgin na stołach to podstawa tej diety, a Kreteńczycy/Grecy używają jej prawie do wszystkiego. Bogata w aktywne polifenole oraz przeciwutleniacze Extra Virgin Olive Oil (EVVO) wielokrotnie była wskazywana w naukowych badaniach jako główne źródło zdrowia. Warto wiedzieć że nie da się jej zastąpić żadnym innym produktem. Jak wskazują naukowe badania oleje niższej jakości nie mają aż takich prozdrowotnych właściwości.

Oprócz spożywania dużej ilości oliwy w diecie śródziemnomorskiej na dole piramidy znajdują się rośliny strączkowe, zboża, owoce i warzywa. Nieco wyżej są produkty mleczne oraz ryby i owoce morza, zaś mięsa pojawia się najmniej. Słodycze występują w niej okazjonalnie. Typowy deser składał się ze świeżych owoców zamiast lodów, ciast, słodyczy lub kremowych deserów. Słodkie wypieki były zarezerwowane na specjalne okazje. Taki model żywienia nie wynikał bynajmniej z mody tylko był podyktowany ograniczoną dostępnością produktów oraz biedą panującą w tamtym czasie.

Sałatka grecka

Mitologia diety śródziemnomorskiej

Jakie jeszcze nieporozumienia na temat diety śródziemnomorskiej pojawiają się najczęściej w opracowaniach poświęconych temu tematowi?

Naukowcy postanowili wyszukać i zapoznać się z dostępnymi publikacjami na ten temat. Poszukiwania objęły rozmaite artykuły w różnych językach (angielski, hiszpański, włoski, francuski) udostępnione do maja 2017 roku. Poniżej przedstawiamy wnioski jakie zostały zebrane.

  • Tradycyjna dieta śródziemnomorska nie jest dietą wegetariańską. Jest to dieta oparta przede wszystkim na warzywach i owocach ale spożycie mięsa jest jak najbardziej dopuszczalne choć raczej w niewielkich ilościach.
  • MedDiet dopuszcza umiarkowane spożycie alkoholu. Zwłaszcza wina podawanego zawsze podczas posiłków. Upijanie się albo preferowanie piwa zamiast wina nie jest częścią tradycyjnej diety śródziemnomorskiej.
  • Ciekawym mitem jest obecność awokado w tej diecie. Chociaż jego konsumpcja jest jak najbardziej zdrowa to jednak awokado nie jest częścią tej diety żywieniowej. Roślina ta nie wywodzi się z tego rejonu świata i nie jest tradycyjnym składnikiem tamtejszej tradycyjnej kuchni.
  • Podobna sytuacja dotyczy tofu, margaryny czy quinoa. Produkty te nigdy nie były podstawą diety w Grecji.
  • Ciekawym nieporozumieniem jest połączenie sposobów odżywiania z różnych części świata z MedDiet. Na tej bazie powstała już dieta Japo-Mediterranean czy Indo-Mediterranean. Trzeba pamiętać, że wodorosty, czy soja nigdy nie były częścią tradycyjnego śródziemnomorskiego sposobu odżywiania.
  • Dopuszczenie stosowania innych niż oliwa nienasyconych tłuszczowych olejów spożywczych. Alternatywne oleje płynne nie są typowe dla tradycyjnej diety śródziemnomorskiej. Właściwie rozumiana MedDiet wymaga użycia wysokiej jakości oliwy z oliwek jako głównego tłuszczu do przyrządzania potraw.

Czy to oznacza, że wszystko co jadają południowcy jest zdrowe?

Niestety nie, bo współczesny styl żywienia Greków coraz mniej przypomina tradycyjny model diety śródziemnomorskiej. Globalizacja, większa zamożność oraz dostępność gotowych produktów odbija negatywne piętno na kuchennych zwyczajach mieszkańców Grecji. Zmiana przyzwyczajeń jest widoczna gołym okiem. Otyłość nie jest jest wynikiem dodawania dużej ilości oliwy do warzyw tylko nadmiaru cukru, mięsa i tłustych przekąsek. Negatywnym przykładem niech będą frytki będące popularnym dodatkiem do wielu dań. Ziemniaków smażonych w głębokim oleju zdecydowanie nie zalicza się przecież do kanonu MedDiet. Dodatkowo warto wiedzieć, że producenci innych olei cały czas pilnie pracują nad tym aby Grecy zamienili swoją fantastyczną oliwę na inne tłuszcze, które niestety nie są tak zdrowe.

Grecy powoli przestali jeść swoje tradycyjne jedzenie, które jest jednym z najzdrowszych na świecie. Coraz więcej z nich je mięso codziennie, a nie raz na miesiąc jak pół wieku temu.  W ich współczesnej diecie przetworzona i kaloryczna żywność zyskuje coraz większą popularność. Grecy coraz chętniej sięgają po posiłki typu fast food, które często popijają gazowanymi napojami typu cola.

źródło: www.mdpi.com/2072-6643/9/11/1226

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 4.5
Liczba ocen: 1
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 4.5 na 5 (0) liczba ocen 1
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

 Tomasz Stopa
Tomasz Stopa
2017-12-17 23:02:12

Znakomity artykuł. Zwłaszcza jego podsumowanie bardzo trafne. W tej chwili chyba większość nas, Polaków lepiej odżywia się niż Grecy, zwłaszcza ci młodzi... Ci ostatni są już "zamerykanizowani" w 100 % i nie mają pojęcia co to kuchnia grecka... A tak na marginesie jest różnica pomiędzy "dietą śródziemnomorską", a "kreteńską" i to właśnie tak naprawdę ta ostatnia jest uważana za najzdrowszą na świecie. Oczywiście w badaniach i literaturze dla uproszczenia używa się sformułowania "dieta śródziemnomorska". W porównaniu jednak do innych "dieta kreteńska" opierała się na jedzeniu dużo większej ilości owoców i warzyw, a mniejszej ryb. Mięso w zasadzie tylko w niedziele i święta. Za to oliwa... hulaj dusza. Około 35 litrów na statystycznego Kreteńczyka rocznie... ;)

2
 CRETE - Kreta
CRETE - Kreta
2017-12-18 07:33:56

Tak, zgadza się. Taka dieta była wymuszona przez życie. Jedli to co było dostępne: warzywa, oliwki, oliwę. Mięsa mieli mało więc gościło na stołach rzadko. Obecnie w porównaniu z tamtymi czasami nie mogą narzekać, stąd obecność nadmiaru jedzenia i fast foodów.

1
 Beata Ka
Beata Ka
2017-12-18 07:18:13

Myślę, że dieta śródziemnomorska to nie tylko jedzenie - to styl życia, harmonogram posiłków i słońce. Dopiero w połączeniu dawało niesamowity efekt, którego niestety już nie widać.

2
 CRETE - Kreta
CRETE - Kreta
2017-12-18 07:35:02

Powoli odchodzi pokolenie stulatków którzy dożyli tego wieku na zdrowej diecie.

 Maria Małecka
Maria Małecka
2017-12-20 14:14:00

Znakomity artykuł. Seria przemian prowadzi do powstania nowych zmiennych zasad żywienia ,poglądów na siebie i świat

1

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

lub kliknij w poniższy link aby skorzystać z możliwosci komentowania przez facebooka:
https://www.facebook.com/crete.poland/posts/10155042403667551

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Glyka tou koutaliou - łyżeczkowe degustacje

Glyka tou koutaliou - łyżeczkowe degustacje

Pod nazwą Glyka tou koutaliou kryją się owoce w bardzo słodkim syropie przygotowywane w tradycyjny sposób w greckich domach. Dobrze wykonane pozwalają zachować kształt, kolor, zapach i smak owoców. Obecnie jednak tradycja przygotowywania tych słodkości powoli zanika, bowiem można je kupić gotowe co pozwala zaoszczędzić czas potrzebny na ich przygotowanie.

Ograniczenia w zbiorze ziół na Krecie

Ograniczenia w zbiorze ziół na Krecie

Obowiązujące regulacje prawne wprowadzają ograniczenia maksymalnej wagi suszonych roślin zebranych przez pojedynczą osobę. Dyrektywa (D.A.D. ΒΛ45ΟΡ1Θ-ΥΡ9) wydana przez Urząd Leśnictwa i ważna do 2018 roku określa tę wartość jako 500 gr suszu na użytek indywidualny. Takie ograniczenia mają przede wszystkim przeciwdziałać nadmiernej eksploatacji naturalnej roślinności, która już obecnie w wielu miejscach jest zdecydowanie zbyt mocno przetrzebiona.

O kreteńskim miodzie i jego jakości

O kreteńskim miodzie i jego jakości

Od 2000 roku w Instytucie Rolnictwa Śródziemnomorskiego w Chanii prowadzone są cykliczne badania, których głównym celem jest określenie jakości miodu produkowanego na Krecie. Obecnie ilość badanego miodu została zwiększona do około 500 próbek, których zdecydowana większość pochodzi z Krety.

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe

Najnowsze komentarze:

Agnieszka Stanulczyk: Coś pięknego
Adamo Adamo: Genialne
Gosia | crete.pl : Dokładnie tak.
gość Katarzyna: Czy dobrze rozumiem, że wąwóz Samaria jest zamknięty przy 4 i 5 stopniu a przy 3 już nie?
Gosia | crete.pl : Powinny pływać, choć niestety organizator nie zamieszcza informacji na swojej stronie. Dzisiaj jeszcze tylko promy Anendyka nie pływają na Gavdos.
gość Katarzyna: Czy promy Gramvousa/Balos też będą już pływać
gość PiotrWie: Na Samotrace wiało w nocy z czwartku na piątek i w piątek w dzień tak że łeb urywało ale prom pływał.
gość PiotrWie: Czyli trzeba kupować jak najwcześniej - jak łatwo obliczyć nasze bilety kosztują po 300 400 zł za bilet - ale zdarzało nam się kupować we wrześniu na przyszły rok.
Agnieszka Szyc Con Collina: na Krecie nie mialam okazji ale widziałam je na żywo na Kefalonii. Piękne zwierzęta
Desremaux Dominique: 
Piotrek | www.crete.pl : Nie wiem za jakie kwoty ostatecznie zostały w tym roku sprzedane bilety czarterowe, ale muszę przyznać, że ceny w jakich były proponowane w zimie były dla mnie nie do przyjęcia. W sporej części przypadków były to kwoty powyżej 1720zł za bilet a zdarzał się i takie które oferowano za kwotę powyżej 2tys. zł za bilet. W tym roku bardzo szybko wyleczyliśmy się z Gosia z kupna biletów czarterowych. (...)
gość PiotrWie: Latamy systematycznie na Kretę Ryanairem od 2012, czasem nawet 3 x w roku i zawsze za przelot w obie strony za dwie osoby + 20 kg bagaż+ 10 kg bagaż pokładowy płacimy pomiędzy 1200 a 1500 zł. W tym roku dokładnie 1420 , nie zawużyliśmy jakiegoś wzrostu cen, skoro tegoroczne ceny tak was powalają to ile płaciliście w poprzednich latach?
Marcin Krasnowski: Ceny, ceny i jeszcze raz ceny. Ja chciałem w tym roku polecieć do Heraklionu po ubiegłorocznym pobycie w Chanii. Rozpatrywałem przyloty na obydwa lotniska ale ceny mnie powaliły. W najtańszym przypadku wychodziło mi 50% więcej niż w ubiegłym roku a rezerwowałem na początku stycznia na wrzesień. Hotele też dały trochę do pieca ale nie tak bardzo. O wiele taniej wyszedł mi lot do Hiszpanii przy tej samej cenie hotelu.
Michał Makowski: No zadziwiajacy ten wniosek
Marek Marek: Czartery są / były w masakrycznych cenach. Ceny w większości hoteli kompletnie niezrozumiałe. Patrząc na ceny first minut w promocjach jest drożej na przyszły rok ze zniżkami niż teraz ... będzie wiatr tylko w hotelach. Zyska Turcja Bułgaria i Tunezja
Dariusz Rzeczkowski: Dokładnie hotele w Agios na własną rękę są nieopłacalne, hotele dogadane cenowo z tour operatorami, a szkoda bo fajnie byłoby na własną rękę wyjechać.
Anna Zalewska: Zgadzam się. W Heraklionie jakiś taki chaos. Lotnisko w Chanii mi się podobało!
Magdalena Gołembka: Ja odwiedzilam Kretę w tym roku i moim zdaniem był duży ruch- zwłaszcza samoloty że Skandynawii tam bardzo często lądowały. I fakt, jak inną osobą skomentowała, lotnisko dużo przyjemniejsze (czystrze) jak w Heraklionie.
Iwona Adamiec: Lepsze lotnisko w Chani niż w Heraklionie :)
Joanna Gumienna- Zalewska: My w tym roku właśnie lądowalismy w Chani :)
Amelia Napieralska: Ceny w tym roku korzystne nie były...
Miłosława - Miłka Stępień - Partia Zieloni: My chcieliśmy lecieć do Chanii, niestety na 2 tyg. przed lot odwołano i była opcja tylko do Heraklionu.
Estera Ślesińska: Jak lotów z i do Chani nie było prawie wcale w tym roku
Gosia | crete.pl : Decyzja o zamknięciu jest ściśle uzależniona od pogody i stanu technicznego szlaku. Zazwyczaj do drugiej połowy października można wchodzić do wąwozu. Jeśli jesienne deszcze nie są intensywne i nie zniszczą części szlaku to bywa że i do końca października. Jednak we wrześniu i październiku mogą już zdarzać się czasowe zamknięcia szlaku ze względu na opady. (...)
gość Kasia: A ja mam pytanie, do kiedy jest otwarty wąwóz Samaria?

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-19 Linki | Kontakt