Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.

Historia Krety od Paleolitu do Wieków Ciemnych

Paleolit

Do połowy pierwszej dekady XXI wieku niewiele było wiadomo na temat starszej epoki kamienia na Krecie. Początkowe informacje były sporadyczne i niepewne. Dopiero późniejsze odkrycia pozwoliły ustalić, że pierwsi mieszkańcy pojawili się na południowych wybrzeżach wyspy już w dolnym paleolicie (ok. 130 tys. lat temu). Szczególnie intensywnie penetrowali oni obecną wysepkę Gavdos (wówczas okresami połączoną z Kretą) położoną około 35 km dalej na południe. Na podstawie obserwacji zmian szaty zwierzęcej Krety, naukowcy wyciągnęli wnioski, że wyspa była zamieszkiwana przez całą epokę kamienia. Niestety z tego okresu odnaleziono niewiele przedmiotów, które zgrupowane były w dodatku na ograniczonym obszarze wzdłuż wybrzeży południowo-zachodnich.

Neolit

(5000-2600 p.n.e.)

Na ten czas datuje się najstarsze znaleziska garncarskie z Knossos i Fajstos (Festos). Znajdowano także kamienne narzędzia. W Knossos poniżej Dziedzińca Zachodniego, zwłaszcza w tzw. koulourach (okrągłe zbiorniki), natrafiono na fragmenty zabudowy z kamieni i cegieł suszonych.
Znane są pochówki dziecięce w jamach pod podłogami domów. W celach grzebalnych używano na Krecie (zwłaszcza północnej i wschodniej) również grot. Wiadomo, że uprawiano wtedy jęczmień, pszenicę i rośliny strączkowe. Osadnicy przybyli na Kretę prawdopodobnie już z udomowionymi zwierzętami i roślinami hodowlanymi. W późnym neolicie do wyrobu narzędzi zaczęto stosować kryształ górski. Wczesny neolit przynosi także pierwsze dowody istnienia tkactwa na Krecie, w postaci ciężarków, wrzecion i czółen.



Otwarte pozostaje pytanie o pochodzenie naj­wcześ­niej­szych mieszkańców wyspy, niewątpliwie dostali się oni na Kretę drogą morską. Do końcowej fazy neolitu Kreta miała jednak niewielu mieszkańców, a gospodarka kontynuowała formy lądowe przyniesione przez osadników z kontynentu.

Okres przedpałacowy

(2600-2000 p.n.e.)

W okresie przedpałacowym  ludność miejscowa wchłania przybyszów z Azji Mniejszej, a w efekcie tworzy się autonomiczna kultura, o czym świadczą znalezione przedmioty kultowe, ceramika, czy groby koliste należące do tego okresu. W okresie przedpałacowym rozwija się handel morski z Egiptem, Azją Mniejszą oraz Mezopotamią. Pod koniec okresu przedpałacowego rozwija się prymitywne pismo hieroglificzne używane na minojskich pieczęciach. Na uwagę zasługuje też fakt pojawienia się miedzi i brązu do wyrobów. Ceramika znacznie różni się od neolitycznej. Nadal lepiona jest ręcznie, pojawiają się jednak nowe kształty naczyń: kuliste dzbanki, kielichy i półkuliste misy dekorowane  linearnymi wzorami.

Okres starszych pałaców

(2000-1700 p.n.e.)

Następuje niezwykły rozwój osadnictwa, które w wielu regionach osiągnęło gęstość najwyższą w całych dziejach Krety minojskiej. Powstały pierwsze monumentalne budowle pałacowe w Knossos, Fajstos, Malii czy Zakros, świadczące o wyodrębnieniu i rozwoju centrów przywódczych pełniących funkcje polityczne, religijne, administracyjne i ekonomiczne, czemu towarzyszył rozwój systemów pisma. Dowodem funkcji ekonomicznych jest istnienie w pała­cach magazynów oraz kolistych zbiorników na zboże, zazwyczaj na dziedzińcu zachodnim.





Brak obwarowań tych pałaców dowodzi, że Minojczycy byli uznawani za mocarstwo w tym rejonie Morza Śródziemnego. Obecnie najlepiej zachowane są pozostałości starszego pałacu w Fajstos, we wszystkich jednak przypadkach wcześniejsze budowle zostały przykryte późniejszymi pałacami. Okres starszych pałaców przynosi znaczny rozwój sanktuariów na szczytach wzgórz. Mniej częstą formą są miejsca kultu umieszczone w jaskiniach. Doszło też do pierwszego wielkiego rozkwitu sztuki i rzemiosła artystycznego oraz wykształceniu własnego unikalnego, rozpoznawalnego jako minojski, stylu.
Około roku 1700 p.n.e. prawdopodobnie wielkie trzęsienie ziemi kładzie kres wszystkich największych pałaców Krety oraz wielu osad.

Okres młodszych pałaców

(1700-1450 p.n.e.)

Jest to czas uznawany za najświetniejszą epokę w historii Krety. Z okresu chaosu wyłoniła się Kreta w nowej postaci – cywilizacji pałacowej, dobrze zorganizowanej i w rozkwicie. Minojczycy odbudowali swoje pałace zniszczone wskutek trzęsienia ziemi. Były jeszcze świetniejsze od swoich poprzedników i wyposażone w pomieszczenia kultowe.

Jeśli wierzyć Homerowi w tamtym czasie na Krecie było około 90 miast, a stolicą wyspy było Knossos. Kreta podniosła się z upadku po kataklizmie, nastąpił rozwój gospodarczy i kulturalny. Sztuka wytwarzana w tamtym czasie cechowała się wysokim poziomem artystycznym, zaś pismo ewoluowało w kierunku pisma sylabicznego i zaczęło być szerzej wykorzystywane. Kultura kreteńska objęła swoim zasięgiem nie tylko Mykeny, ale także resztę obszarów greckich położonych w pobliżu wyspy.Okres młodszych pałaców zakończyła kolejna fala zniszczeń, w czasie której legły w gruzach wszystkie oprócz Knossos pałace i wiele osad. Uderzające jest to, że w wielu miejscach zniszczeniu uległy przede wszystkim budowle związane z funkcjami administracyjnymi, natomiast sąsiadujące z nimi domy pozostawały nienaruszone. Wskazuje to na konflikty między ośrodkami lub inwazję jako przyczynę katastrof.

Inne przyczyny upadku kwitnącego państwa i pierwszej bardzo zaawansowanej kultury europejskiej naukowcy upatrują w olbrzymiej fali tsunami spowodowanej przez wybuch wulkanu na wyspie Santoryn. Reszty dopełnili Achajowie z Myken, którzy wykorzystali moment znacznego osłabienia Krety i najechali wyspę. Kreta już nigdy nie osiągnęła takiej świetności po tych wydarzeniach.

Okres popałacowy

(1400-1100 p.n.e.)

Co prawda pałac w Knossos zostaje ponownie odbudowany w 1375 p.n.e. ale po kilka latach traci swoje znaczenie. Kreta w tym czasie jest opanowana przez Mykeńczyków. Ich dominacji podlega także kultura minojska. W Agia Triada, Tylissos oraz Gournia powstają megarony. Evans - późniejszy odkrywca Knossos - znajduje w pałacu w Knossos gliniane tabliczki z tamtego okresu z pismem linearnym B pochodzenia mykeńskiego. Ostateczny upadek kultury kreteńskiej (już silnie nacechowanej wpływami mykeńskimi) następuje po zniszczeniach dokonanych przez różne ludy morskie.
Ten czas jest także określany jako przybliżona data bitwy o Troję.




Wieki Ciemne

(1100-800 p.n.e.)

Inwazja Dorów zmusiła Minojczyków (Eteokreteńczyków, jak siebie nazywali czyli prawdziwych Kreteńczyków) do wycofania się w głąb wyspy. Budują oni na niedostępnych terenach wschodniej części wyspy nowe miasta. Dorowie zaś umacniają wybrzeże wyspy budując liczne państwa-miasta oraz warowne twierdze. Obywatelom przyznają pewne prawa, które zostają spisane. Przykładem są Tablice Gortyńskie z kodeksem, które można oglądać obecnie na terenie wykopalisk Gortyny.Brąz po wielu wiekach zostaje wyparty przez żelazo, które służy do produkcji lepszej broni. Kreta zostaje wchłonięta przez Grecję pod względem religii, sztuki i kultury. Ujednolicony staje się także język oraz pismo.



[czytaj dalej >> Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności]

[czytaj dalej >> Współczesna historia Krety]

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 4.5
Liczba ocen: 4
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 4.5 na 5 (0) liczba ocen 4
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Pogrzeb Nikosa Kazantsakisa - 5 listopada 1957 roku

Pogrzeb Nikosa Kazantsakisa - 5 listopada 1957 roku

Kreta zawsze zajmowała szczególne miejsce w sercu Nikosa Kazantsakisa. Urodzony 18 lutego 1885 roku w Heraklionie, dzięki trosce swoich rodziców przebył długą drogę aby stać się jednym z najważniejszych pisarzy współczesnej literatury greckiej. Zawsze wierny swoim pasjom i przekonaniom rzadko liczył się z opiniami innych osób. W swoim życiu jako jedne największych inspiracji wskazywał sny i podróże, które w 1957 roku przyczyniły się do tego, że historia jego życia i twórczości zakończyła się.

Unia Grecji z Kretą

Unia Grecji z Kretą

Grecka flaga, która 1 grudnia 1913 roku powiewała nad twierdzą Frikas w Chanii była namacalnym dowodem tego, jak silne związki łączą Kretę z kontynentalną Grecją. Mimo setek lat zależności od innych mocarstw, Kreteńczycy nigdy nie wyzbyli się swojej kultury oraz własnych tradycji.

Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności

Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności

Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności.Wzrost znaczenia Aten powoduje drastyczne zmniejszenie polityczno-kultowej roli Krety. W roku 67 p.n.e. wyspa dostaje się w ręce Rzymian, którzy zaczynają wprowadzać swoje porządki. Gortyna staje się stolicą prowincji rzymskiej o nazwie Kreta-Kyrene. Rzymianie budują infrastrukturę: drogi, akwedukty, świątynie oraz teatry. Następuje rozwój rolnictwa i kultury. Cała Grecja w tym czasie staje się rzymską prowincją, choć jej bogata kultura zaczyna wpływać stopniowo na dorobek rzymian

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe

Najnowsze komentarze:

Adam Wyspiański : Czy kod QR przychodzi na meila, czy sms-em na telefon wskazany w formularzu??? Pozdrawiam..
gość dodekanezowiec: Boję się że do sierpnia może się coś zmienić. I nawet nie tam zaraz liczba chorych cos tam coś tam. Po prostu sobie zażyczą wykonanie testów w krajach, skąd przylatują ludzie. Niemiec (zarabiający np. 15k) zrobi test za 59 euro, a Polak (zarabiający np. 5k) musi zrobic za 550 PLN (3-osobowa rodzina juz prawie 2 koła). Dodajmy, że wyspy greckie to cenami do Karaibow jakichś dobijają. (...)
Ewa Kruś: Mąż pracuje w UK,jedno z pytań ,to czy ostatnio przebywałeś za granicą. Miał ktoś podobną sytuację?,myślę,że jako pierwsi pójdziemy wtedy na test
gość Seba: Lecieliśmy z Wrocławia do Chanii (10.07), na pokładzie 117 osób ( miało być 131 wg stewardesy) maseczki , faktycznie chęć skorzystania z toalety sygnalizacja z panelu nad głową i wtedy obsługa albo prowadziła, albo wskazywała, że można iść. (...)
gość Franciszek z Wlkp. : Może komuś przyda się ta informacja : Lecieliśmy z Berlina dzisiaj (niedziela). Kody otrzymaliśmy w sobotę chwilę po godz. 23. Wnioski wypełniliśmy w środę.  Otrzymaliśmy kody z 2 z przodu. Żona złożyła wniosek wraz z jedną córką, a ja oddzielny wniosek wraz z drugą córką. W Chanii po wyjściu z samolotu weszliśmy do budynku terminala. Wszyscy w jednej kolejce do okazania kodu QR. (...)
Wieska Kedzierska: Piękne miejsce
Rafal Plum Tree: jakiś sens maja testy wyrywkowe, chyba sztuka dla sztuki.
Adam Wyspiański : Prosze o wyjaśnienie, kiedy dokładnie trzeba wypełnić formularz lokalizacyjny. Obecnie należy go przesłać co najmniej 24h przed wjazdem. Czy mogę go wypełnić i przesłać tydzień przed wjazdem? Z jakim wyprzedzeniem wypełnialiście i czy kod QR przychodzi na czas?? Pozdrawiam Wszystkich miłośników Krety, Tych, którzy są obecnie na Krecie i Tych, którzy niedługo będą...
Jacek Krzepkowski: A jak wygląda sprawa podania adresu hotelu jeśli w dniu przylotu wchodzę na czarterowany jacht
Blanka Jankowiak: W jaki sposób turysta dowiaduje się ze test jest ujemny lub dodatni ?
Edyta Malinowska: Ja otrzymałam kod QR na 12 godzin przed lotem
Krystian Zdziebło: Mam 23 godziny do wylotu na Kręte a nie otrzymałem jeszcze kodu qr. Czy to norma?
Małgorzata Jankowska: Ja miałam wykonany test na lotnisku. Pomoc osoby z kodem zaczynającym się od cyfry 1 mają testy. Ja taki miałam. Nie jest to jednak potwierdzona informacja.
Rafal Karpus: My przylecielismy na Krete 1 lipca co 3 osoba do testu
Mikołaj Kiełpikowski: Jeszcze trochę i każdy turysta przylatujący do Grecji będzie musiał okazać się ujemnym testem na obecność koronawirusa
gość Kostas Chania: 4 lipca leciałem pierwszym lotem z Chanii do Krakowa. Na lotnisku w Chanii pusto, maski nosi obsługa lotniska, Policja itd. Pasażerowie tylko Ci którzy chcą. Nikt tego nie sprawdza, nikt nie chodzi i nie kontroluje. Luz, spokój, cisza. W samolocie około 10 pasażerów. Cała podróż w pasach. Kto chce skorzystać z toalety musi najpierw wezwać stewardessę, która poprowadzi taką osobę do toalety. Serwis funkcjonował normalnie. (...)
Agnieszka Jankowska: A jest gdzieś informacja ile testów robi się w Grecji dziennie?
Sławomir Zbrowski: Dzień dobry, Czy ktoś może podać oficjalne źródło informacji na temat kwarantanny dla sąsiadów pasażera samolotu z pozytywnym wynikiem testu?
gość Magda: Bilety na 26.07 mam od stycznia. Cały czas chciałam jechać . Ale ta akcja testowa mnie odstrasza. Rezygnujemy. Jadę na urlop, aby odpocząć. Jak sobie wyobrażę problemy przy dodatnim wyniku testu, to odechciewa mi się ryzykować . Bardzo mi żal.
Jarek Koziolek: Polecam stronę KEEP TALKING GREECE
Aska Mazur: Super
Marzena Zalinska: Ach ta Kreta kochana! Pozdrów Kretę ode mnie i tatku. Mam nadzieję że nie odwołają lotu.
Kama Pawlicka: Ja myślę o Grecji od 31 lipca. Ale się waham.
Karolina Krawczyńska: Jaka jest obecnie sytuacja na Krecie - czy istnieje obowiązek noszenia maseczek/ trzeba wykonać przed przyjazdem/po przyjeździe test czy tylko wypełnić formularz?
Artur Gulak: A jak Grecy podchodzą do lotów z lotniska w Katowicach? Dalej obowiązkowa kwarantanna ? Ktoś coś wie?

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-20 Linki | Kontakt | Polityka prywatności | Kontakt | Newsletter
ukryj
Zapisz się do
Newslettera