Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.

Mastyks (masticha)

Μαστίχα

Niewiele osób słyszało o mastyksie (gr. masticha), jednak nie dziwi to nas, gdyż w Polsce jest to w ogóle nieznany specyfik. To bardzo aromatyczna miękka naturalna żywica, pozyskiwana tylko na jednej greckiej wyspie. Jest swego rodzaju przyprawą, a jednocześnie dodatkiem do kosmetyków oraz chemii wykorzystywanej w konserwatorstwie.

Mastyks sprzedawany jest w formie rozdrobnionej lub w postaci niewielkich kryształków. Łatwiej kupić go w zwykłych sklepach spożywczych oraz halach targowych znajdujących w większych miastach, gdzie zaopatrują się Grecy, niż w sklepach z asortymentem dla turystów. Przyczyna jest prosta - lokalni mieszkańcy wiedzą co to jest i do czego ów mastyks zastosować, zaś przeciętny turysta nie ma nawet świadomości jego istnienia, zatem jego sprzedaż nie byłaby zbyt dochodowa.

Mastyks w torebkach
Mastyks sprzedawany jest w formie rozdrobnionej lub w postaci niewielkich kryształków.
Ze względu na wysoką cenę mastyksu w sprzedaży oferowane są zazwyczaj niewielkie torebki.

Nie będziemy powielać informacji, które można znaleźć na dostępnych w internecie stronach, gdzie opisywane są zastosowania tej żywicy w przemyśle kosmetycznym, czy konserwatorskim. Jeśli temat ten Was zainteresuje z łatwością odnajdziecie stosowne strony. My skoncentrujemy się głównie na charakterystyce i zastosowaniach mastyksu w kuchni, bo ten temat jak już wiecie jest nam szczególnie bliski.

Łzy Chios

Mastyks jest nazywany łzami Chios, ponieważ jest pozyskiwany właśnie na tej greckiej wyspie położonej u wybrzeży Turcji. Roślina, która produkuje te aromatyczne “łzy”, to wiecznie zielone drzewo o nazwie Pistacia lentiscus (pistacja kleista), znane także pod nazwą Schinos lub lentyszek. Rośnie ono też w innych rejonach Grecji, ale “płacze” tylko na Chios. Być może przyczyną jest specjalna gleba, występująca właśnie w tym miejscu. Regularne uprawy są obecnie prowadzone w 24 wioskach w południowej części wyspy, zwanej Mastichochoria. Niewielki ilości mastyksu zaczynają wytwarzać dopiero 5-letnie drzewa, jednak nawet w przypadku dorosłych okazów zbiory są niewielkie i sięgają zaledwie 200 g rocznie z jednej rośliny.

Sposób pozyskiwania tej żywicy jest bardzo wyjątkowy. Proces ten jest żmudny, pracochłonny i całkowicie ręczny. Zaczyna się on w czerwcu i trwa do września. Podstawą jest oczyszczenie i przygotowanie ziemi pod drzewem, którą następnie pokrywa się równomierną warstwą węglanu wapnia, dzięki któremu żywica pozostaje czysta i wyschnie szybciej, gdy już spadnie na ziemię. Proces zabezpieczania jest szczególnie ważny ze względu na czerwonawy kolor gleby, który mógłby zanieczyścić kryształki.

Po tych pracach w ciągu kilki tygodni za pomocą narzędzia zwanego kentitiri wzdłuż pnia drzewa są wykonywane precyzyjne łukowate nacięcia, którymi zaczyna powoli sączyć się żywica. Gdy krople już spadną na ziemię, krystalizują się dzięki węglanowi wapnia pokrywającego glebę. Rzeczywisty zbiór mastyksu następuje od początku sierpnia do września. Ostatnim etapem jest oczyszczanie i segregowanie zbiorów na klasy w zależności od stopnia czystości i wielkości. Najwyższa klasa z pięciu oznacza najczystszą postać żywicy.

Mastyks cenny jak srebro

Mastyks jest silnie związany z historią wyspy i stał się głównym produktem odpowiedzialnym za rozwój gospodarczy i społeczny mieszkańców Chios. Dawniej był bardzo poszukiwany, ale Chiotańczycy rozmyślnie ograniczali jego produkcję, aby utrzymać wysoką cenę sięgającą wówczas kilogramowi srebra za kilogram mastyksu. Ogromne pożary, które pod koniec ubiegłego wieku strawiły większość upraw przyczyniły się do mocnego ograniczenia produkcji mastyksu. Obecnie uprawy lentyszka są ponownie dochodowym interesem i stanowią podstawę budżetu blisko 5 000 osób, zaś sama żywica jest eksportowana głównie do krajów arabskich. Jednak widmo pożarów nadal wisi nad Chios, a sami mieszkańcy dbają o to, by nie dopuścić do rozprzestrzeniania się ognia. Niestety nie zawsze im się to udaje. W sierpniu 2012 roku ogromny pożar strawił 7000 ha lasów i gruntów rolnych, w tym uprawy mastyksu oraz 60% uli. Także latem 2016 roku ogromne pożary zniszczyły znaczne obszary wyspy, straty drzew mastyksowych w niektórych wsiach sięgnęły nawet 90%.

Kryształki mastyksu
Kryształki mastyksu

Pierwsze wzmianki o mastyksie pojawiają się już w 5 wieku p.n.e. między innymi u Herodota. Starożytni Grecy wykorzystywali przede wszystkim terapeutyczne działania mastyksu. Badania współczesnej medycyny potwierdzają jego zdrowotne właściwości. Żucie mastyksu wybiela zęby, a jednocześnie jest zdrowe dla dziąseł. Jego działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne pozwalało na leczenie ran, wrzodów żołądka, ale także obniżało cholesterol. 

Mastyk we współczesnej greckiej kuchni

Mastyks jest jedną z najstarszych przypraw pochodzącą z rejonu Morza Śródziemnego, jednak  jednocześnie jedną z najmniej poznanych w nowoczesnej kuchni. Jako przyprawa był stosowany już od starożytności. W tradycyjnej greckiej kuchni jego specyficzny smak znalazł zastosowanie jako subtelny dodatek do pieczywa, ciast i deserów. Na jego bazie jest też produkowany likier znany pod nazwą mastichato.

Współcześnie zawładnął także wyobraźnią greckich szefów kuchni, którzy zaczęli łączyć mastyks z wieloma smakami. Dobrze się komponuje z sosem pomidorowym, z białymi sosami typu greckiego Avgolemono, czy beszamelowym. Sprawdzi się też w daniach z owocami cytrusowymi, czekoladą, wzbogaci smak wanilii. Stosowany jest też do aromatyzowania oliwy z oliwek, którą można wykorzystać podczas przyrządzania grillowanych czy też smażonych ryb, owoców morza i mięs. Masticha chętnie jest także dodawana do chałwy albo popularnych loukoumi, które dzięki temu mają charakterystyczny lekko żywiczny smaczek. Ostatnio widzieliśmy loukoumi z mastyksem w ... Lidlu podczas tygodnia greckiego. Grecy chętnie też dodają mastichę do słodkich wypieków, ciasteczek, lodów.

O tym, że stosowanie mastyksu w kuchni stało się popularne świadczy też fakt, że na rynku księgarskim pojawiła się książka Diane Kochilas, uznanej autorki książek kulinarnych o kuchni greckiej, opisująca 150 receptur na różne dania zawierające właśnie mastyks.

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 5
Liczba ocen: 1
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 5 na 5 (0) liczba ocen 1
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

lub kliknij w poniższy link aby skorzystać z możliwosci komentowania przez facebooka:
https://www.facebook.com/crete.poland/posts/10154034139452551,10154034139452551

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Oregano

Oregano

W każdej greckiej kuchni znajdziemy duże słoiki z suszonym oregano oraz górskim oregano. Bywa ono nazywane przyprawą ale oregano jest ziołem będącym ważnym składnikiem greckiej diety. Grecy dodają je prawie do wszystkiego: do sałatek, fety, mięs, ryb, ziemniaków i roślin strączkowych.

Przepisy kuchni greckiej

Przepisy kuchni greckiej

Wracając z wakacji na Krecie przywozimy ze sobą opaleniznę, wiele zdjęć oraz bagaż pięknych wspomnień związanych ze zwiedzaniem tego urokliwego zakątka Grecji. Jednak wakacje na Krecie to nie tylko zapierające dech w piersi krajobrazy, słońce czy też zabytki, ale również uczta dla podniebienia. Grecy wiedzą jak docenić mnogość świeżych warzyw i owoców, dlatego nawet najprostsze danie smakuje tam wyśmienicie. Grecka kuchnia pokazuje, że niewiele trzeba by z prostych składników wyczarować bardzo smaczne jedzenie. Warto również pamiętać, że w wielu opracowaniach naukowych tamtejsza dieta została uznana za jedną z najzdrowszych i najbardziej zrównoważonych na świecie. Grecka kuchnia potrafi sprawić, że jedzenie warzyw jest przyjemnością. Jedno jest pewne, nasze kubki smakowe chyba urodziły się na Krecie, ponieważ tamtejsza kuchnia podbiła nasze serca a raczej żołądki.

Dieta śródziemnomorska zagrożona przez globalizację i urbanizację

Dieta śródziemnomorska zagrożona przez globalizację i urbanizację

Kilka dni temu Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała raport dotyczący otyłości wśród dzieci. Co ciekawe problem ten nie jest domeną tylko krajów Europy północnej ale przede wszystkim tych będących kolebką diety śródziemnomorskiej. Nowy raport WHO przedstawiony na Europejskim Kongresie Otyłości w Wiedniu wskazał, że spośród 34 krajów regionu europejskiego Cypr, Grecja, Włochy, Malta, San Marino i Hiszpania mają najwyższy wskaźnik otyłości u dzieci od 6 do 9 lat. Zatem nadwaga staje się tu takim samym problemem jak choćby w Wielkiej Brytanii.

Booking.com Click and Boat

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe

Najnowsze komentarze:

Piotrek | www.crete.pl : Piotr - ciężko powiedzieć. Sprawdzałem zarówno w opcji mobilnej jak i opcji stacjonarnej i w obu przypadkach pokazuje dostępność drogi. No nic myślę, że trzeba będzie poczekać na jakieś relacje z pierwszej ręki albo informacje z lokalnych gazeta.
gość PiotrWie: A może aplikacja działa "na żywo" tylko jak jesteś w określonej odległości od danego miejsca?
Piotrek | www.crete.pl : Hmmm dziwne. W google maps te oznaczenia dróg nieprzejezdnych są moim zdaniem trochę zwodnicze. Na pewno był okres kiedy Kourtaliotioko miało na mapach status drogi nieprzejezdnej. Kotsifou natomiast jest całkowicie dostępne i przez tę drogę był i jest kierowany prawie cały ruch samochodowy odbywający się w rejon Plakias. Myślę, że budowlańcy będą dążyć do tego aby przywrócić choćby częściową przepustowość. (...)
gość PiotrWie: Z ciekawości zadałem Google Maps trasę z Rethymno do Plakias. Ze zdziwieniem stwierdziłem że kieruje przez wąwóz Kourtaliko. Wygląda na to, że miejscowi nie używają nawigacji, a turystów nie ma wcale - aplikacja nie ma od kogo się dowiedzieć że nie ma drogi. By się upewnić sprawdziłem drogę przez wąwóz Kotsifou - też wg Google jest przejezdna.
Alicja Horoszko: Będę 6 kwietnia. Dobrze wiedzieć, że będę musieć jechać od drugiej strony
Daniel Gorzelak: Ja tez się wybieram w maju i mam nadzieje ze po 20tym maja będzie samaria już otwarta
Agata Śmiałek: My byliśmy na początku czerwca i niestety wodospadu już nie było :( Ale widoki i tak warte zobaczenia :)
Piotrek | www.crete.pl : Jeden z przystanków w kierunku Heraklionu masz blisko hotelu. Zobacz pod poniższym linkiem:https://www.google.pl/maps/@35.3288536,25.2038939,3a,75y,338.91h,56.3t/data=!3m6!1e1!3m4!1sA2-vObCP22pA05Bkg-nukg!2e0!7i13312!8i6656 Pozdrawiamy
gość Damian O: Witam. wybieram sie z rodzina na Krete w czerwcu dokładnie do Kato Guwes i szukam mapy z przystankami autobusów w kierunku Heraklion, minoan palace of Knossos. Za pomoc z góry dziekuje
gość PiotrWie: Pano ( lub Epano) to Górna Pervolakia, zaś Kato to Dolna.. Są to osobne, ale powiązane ze sobą miejscowości.
Gosia | crete.pl : To jest osobna miejscowość, jeszcze za Pervolakia. Prowadzi tam chyba tylko szutrowa  droga. W Pervolakia byliśmy w zeszłym roku, mieliśmy nawet zamiar podjechać do Epano Pervolakia ale nie chcieliśmy się pchać przez tę drogę.
gość PiotrWie: Czy ta miejscowość jest górną częścią Pervolaki na końcu wąwozu Kapsa ?
gość addam39: Witam.A jak sie ma sprawa z wypozyczeniem skutera-motocykla.Wiem ze jest to mozliwe,ale jakie koszty?Powinno byc taniej a wielokrotnie jednoslad bedzie lepszym rozwiazaniem-zwlaszcza dla dwojga.
gość PiotrWie: jak najdalej od hoteli i plaż zorganizowanych - niestety na Krecie jest z tym coraz gorzej. We wrześniu lecimy dlatego na Samotrake - tam nie ma hoteli, a pensjonatów na Booking.com jest na całej wyspie tyle co w prawie każdej miejscowości na Krecie.
Aleksandra Ola: My Hersonissos w tym roku.sie okaże
Ewa Szumowska: Lecimy na Kretę pierwszy raz do Koutsounari
Ewa Su: Osobiście wybieram hotel blisko plaży lub z wejściem na plaże,szczególnie w pełni sezonu bo gorąco.Dobrze też żeby było blisko miasteczko kameralny nastrój na wieczorne przechadzki.
Anna Przywecka: Zazwyczaj okolice Chanii. Mamy swój ulubiony hotelik kilka km za miastem (którego nazwy nie zdradzę :-p). Ale najbardziej lubimy wypożyczyć rowery i zapuścić się wzdłuż wybrzeża w kierunku Stravos albo wgłąb wyspy bo tam jest najpiękniej.
Łukasz Nowakowski: Zawsze wybierałem miejsca w centralnym położeniu czyli przy samym morzu i blisko centrum i wszelakich rozrywek oraz atrakcji. Z biegiem lat...wybieram teraz totalnie ciche i spokojne miejsca w typowo kameralnych hotelach z grecką rodzinną atmosferą. Wydaje mi się. ..że z wiekiem samoistnie to przychodzi
Piotrek | www.crete.pl : Piotr, opis wąwozu na pewno z czasem pojawi się na naszej stronie. My również polecamy zwiedzenie tego wąwozu. Tym bardziej, że dzięki kilku alternatywnych wejść szlak można zrealizować na kilka sposobów.
gość PiotrWie: A ja przede wszystkim proponuje przejście z Zakros do Kato Zakros - wąwóz jest ładny, w przeciwieństwie do większości wąwozów Krety cały rok płynie nim woda więc jest zielony. Przejście nie jest trudne spokojnie w jednym dniu da się zejść, zwiedzić ruiny w Kato Zakros i wrócić do Zakros.
Hanna Rutkowska: Spokojne kameralne wioseczki, bliskość plaży i tawern,a samochodem to i wszędzie można dojechać i pozwiedzać.
Karolina Błachut: Pierwsza rzecz to zawsze lokalizacja - miejscowość i bliskość atrakcji, dobra baza wypadowa, druga to lokalizacja hotelu - bliskość plaży, centrum itp. Na samym końcu zawsze jest hotel. Co mi po marmurach jak będę na odludziu i wszędzie będę musiała iść hektary.
Marzenna Kawecka: Dobre połączenie z innymi miejscowościami
Aleksandra Cichoń-Szkudlarek: Tym razem hotel z bliskością zwiedzania zachodniej części Krety

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-19 Linki | Kontakt