Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.

Mastyks (masticha)

Μαστίχα

Niewiele osób słyszało o mastyksie (gr. masticha), jednak nie dziwi to nas, gdyż w Polsce jest to w ogóle nieznany specyfik. To bardzo aromatyczna miękka naturalna żywica, pozyskiwana tylko na jednej greckiej wyspie. Jest swego rodzaju przyprawą, a jednocześnie dodatkiem do kosmetyków oraz chemii wykorzystywanej w konserwatorstwie.

Mastyks sprzedawany jest w formie rozdrobnionej lub w postaci niewielkich kryształków. Łatwiej kupić go w zwykłych sklepach spożywczych oraz halach targowych znajdujących w większych miastach, gdzie zaopatrują się Grecy, niż w sklepach z asortymentem dla turystów. Przyczyna jest prosta - lokalni mieszkańcy wiedzą co to jest i do czego ów mastyks zastosować, zaś przeciętny turysta nie ma nawet świadomości jego istnienia, zatem jego sprzedaż nie byłaby zbyt dochodowa.

Mastyks w torebkach
Mastyks sprzedawany jest w formie rozdrobnionej lub w postaci niewielkich kryształków.
Ze względu na wysoką cenę mastyksu w sprzedaży oferowane są zazwyczaj niewielkie torebki.

Nie będziemy powielać informacji, które można znaleźć na dostępnych w internecie stronach, gdzie opisywane są zastosowania tej żywicy w przemyśle kosmetycznym, czy konserwatorskim. Jeśli temat ten Was zainteresuje z łatwością odnajdziecie stosowne strony. My skoncentrujemy się głównie na charakterystyce i zastosowaniach mastyksu w kuchni, bo ten temat jak już wiecie jest nam szczególnie bliski.

Łzy Chios

Mastyks jest nazywany łzami Chios, ponieważ jest pozyskiwany właśnie na tej greckiej wyspie położonej u wybrzeży Turcji. Roślina, która produkuje te aromatyczne “łzy”, to wiecznie zielone drzewo o nazwie Pistacia lentiscus (pistacja kleista), znane także pod nazwą Schinos lub lentyszek. Rośnie ono też w innych rejonach Grecji, ale “płacze” tylko na Chios. Być może przyczyną jest specjalna gleba, występująca właśnie w tym miejscu. Regularne uprawy są obecnie prowadzone w 24 wioskach w południowej części wyspy, zwanej Mastichochoria. Niewielki ilości mastyksu zaczynają wytwarzać dopiero 5-letnie drzewa, jednak nawet w przypadku dorosłych okazów zbiory są niewielkie i sięgają zaledwie 200 g rocznie z jednej rośliny.

Sposób pozyskiwania tej żywicy jest bardzo wyjątkowy. Proces ten jest żmudny, pracochłonny i całkowicie ręczny. Zaczyna się on w czerwcu i trwa do września. Podstawą jest oczyszczenie i przygotowanie ziemi pod drzewem, którą następnie pokrywa się równomierną warstwą węglanu wapnia, dzięki któremu żywica pozostaje czysta i wyschnie szybciej, gdy już spadnie na ziemię. Proces zabezpieczania jest szczególnie ważny ze względu na czerwonawy kolor gleby, który mógłby zanieczyścić kryształki.

Po tych pracach w ciągu kilki tygodni za pomocą narzędzia zwanego kentitiri wzdłuż pnia drzewa są wykonywane precyzyjne łukowate nacięcia, którymi zaczyna powoli sączyć się żywica. Gdy krople już spadną na ziemię, krystalizują się dzięki węglanowi wapnia pokrywającego glebę. Rzeczywisty zbiór mastyksu następuje od początku sierpnia do września. Ostatnim etapem jest oczyszczanie i segregowanie zbiorów na klasy w zależności od stopnia czystości i wielkości. Najwyższa klasa z pięciu oznacza najczystszą postać żywicy.

Mastyks cenny jak srebro

Mastyks jest silnie związany z historią wyspy i stał się głównym produktem odpowiedzialnym za rozwój gospodarczy i społeczny mieszkańców Chios. Dawniej był bardzo poszukiwany, ale Chiotańczycy rozmyślnie ograniczali jego produkcję, aby utrzymać wysoką cenę sięgającą wówczas kilogramowi srebra za kilogram mastyksu. Ogromne pożary, które pod koniec ubiegłego wieku strawiły większość upraw przyczyniły się do mocnego ograniczenia produkcji mastyksu. Obecnie uprawy lentyszka są ponownie dochodowym interesem i stanowią podstawę budżetu blisko 5 000 osób, zaś sama żywica jest eksportowana głównie do krajów arabskich. Jednak widmo pożarów nadal wisi nad Chios, a sami mieszkańcy dbają o to, by nie dopuścić do rozprzestrzeniania się ognia. Niestety nie zawsze im się to udaje. W sierpniu 2012 roku ogromny pożar strawił 7000 ha lasów i gruntów rolnych, w tym uprawy mastyksu oraz 60% uli. Także latem 2016 roku ogromne pożary zniszczyły znaczne obszary wyspy, straty drzew mastyksowych w niektórych wsiach sięgnęły nawet 90%.

Kryształki mastyksu
Kryształki mastyksu

Pierwsze wzmianki o mastyksie pojawiają się już w 5 wieku p.n.e. między innymi u Herodota. Starożytni Grecy wykorzystywali przede wszystkim terapeutyczne działania mastyksu. Badania współczesnej medycyny potwierdzają jego zdrowotne właściwości. Żucie mastyksu wybiela zęby, a jednocześnie jest zdrowe dla dziąseł. Jego działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne pozwalało na leczenie ran, wrzodów żołądka, ale także obniżało cholesterol. 

Mastyk we współczesnej greckiej kuchni

Mastyks jest jedną z najstarszych przypraw pochodzącą z rejonu Morza Śródziemnego, jednak  jednocześnie jedną z najmniej poznanych w nowoczesnej kuchni. Jako przyprawa był stosowany już od starożytności. W tradycyjnej greckiej kuchni jego specyficzny smak znalazł zastosowanie jako subtelny dodatek do pieczywa, ciast i deserów. Na jego bazie jest też produkowany likier znany pod nazwą mastichato.

Współcześnie zawładnął także wyobraźnią greckich szefów kuchni, którzy zaczęli łączyć mastyks z wieloma smakami. Dobrze się komponuje z sosem pomidorowym, z białymi sosami typu greckiego Avgolemono, czy beszamelowym. Sprawdzi się też w daniach z owocami cytrusowymi, czekoladą, wzbogaci smak wanilii. Stosowany jest też do aromatyzowania oliwy z oliwek, którą można wykorzystać podczas przyrządzania grillowanych czy też smażonych ryb, owoców morza i mięs. Masticha chętnie jest także dodawana do chałwy albo popularnych loukoumi, które dzięki temu mają charakterystyczny lekko żywiczny smaczek. Ostatnio widzieliśmy loukoumi z mastyksem w ... Lidlu podczas tygodnia greckiego. Grecy chętnie też dodają mastichę do słodkich wypieków, ciasteczek, lodów.

O tym, że stosowanie mastyksu w kuchni stało się popularne świadczy też fakt, że na rynku księgarskim pojawiła się książka Diane Kochilas, uznanej autorki książek kulinarnych o kuchni greckiej, opisująca 150 receptur na różne dania zawierające właśnie mastyks.

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 5
Liczba ocen: 2
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 5 na 5 (0) liczba ocen 2
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

lub kliknij w poniższy link aby skorzystać z możliwosci komentowania przez facebooka:
https://www.facebook.com/crete.poland/posts/10154034139452551,10154034139452551

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Wpływ metody przetwarzania oliwek na zawartość przeciwutleniaczy

Wpływ metody przetwarzania oliwek na zawartość przeciwutleniaczy

W internecie znajdziecie dużo artykułów na temat jakości oliwy oraz jej zdrowotnych właściwości. Jest to temat który został bardzo dobrze opracowany przez wielu badaczy. Ostatnio jednak greccy i amerykańscy naukowcy postanowili poświęcić więcej uwagi samym oliwkom, czyli owocom drzewa Olea europea. Wyniki ich badań pokazują, że w zależności od stosowanego sposobu przetwarzania oliwki zachowują różny poziom cennych przeciwutleniaczy.

Oliwa oliwie nierówna, czyli klasyfikacja typów oliw

Oliwa oliwie nierówna, czyli klasyfikacja typów oliw

Nim rozpocznie się wszelkie dyskusję o jakości oliwy warto zapoznać się z klasyfikacją przyjętą na rynku europejskim. Lista ta obejmuje obejmuje cztery podstawowe typy: extra virgin olive oil, virgin olive, oliwa rafinowana (pure olive oil), oliwa z wytłoczyn.

Dieta śródziemnomorska zagrożona przez globalizację i urbanizację

Dieta śródziemnomorska zagrożona przez globalizację i urbanizację

Kilka dni temu Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała raport dotyczący otyłości wśród dzieci. Co ciekawe problem ten nie jest domeną tylko krajów Europy północnej ale przede wszystkim tych będących kolebką diety śródziemnomorskiej. Nowy raport WHO przedstawiony na Europejskim Kongresie Otyłości w Wiedniu wskazał, że spośród 34 krajów regionu europejskiego Cypr, Grecja, Włochy, Malta, San Marino i Hiszpania mają najwyższy wskaźnik otyłości u dzieci od 6 do 9 lat. Zatem nadwaga staje się tu takim samym problemem jak choćby w Wielkiej Brytanii.

Booking.com

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe

Najnowsze komentarze:

Gosia | crete.pl : Dokładnie tak.
gość Katarzyna: Czy dobrze rozumiem, że wąwóz Samaria jest zamknięty przy 4 i 5 stopniu a przy 3 już nie?
Gosia | crete.pl : Powinny pływać, choć niestety organizator nie zamieszcza informacji na swojej stronie. Dzisiaj jeszcze tylko promy Anendyka nie pływają na Gavdos.
gość Katarzyna: Czy promy Gramvousa/Balos też będą już pływać
gość PiotrWie: Na Samotrace wiało w nocy z czwartku na piątek i w piątek w dzień tak że łeb urywało ale prom pływał.
gość PiotrWie: Czyli trzeba kupować jak najwcześniej - jak łatwo obliczyć nasze bilety kosztują po 300 400 zł za bilet - ale zdarzało nam się kupować we wrześniu na przyszły rok.
Agnieszka Szyc Con Collina: na Krecie nie mialam okazji ale widziałam je na żywo na Kefalonii. Piękne zwierzęta
Desremaux Dominique: 
Piotrek | www.crete.pl : Nie wiem za jakie kwoty ostatecznie zostały w tym roku sprzedane bilety czarterowe, ale muszę przyznać, że ceny w jakich były proponowane w zimie były dla mnie nie do przyjęcia. W sporej części przypadków były to kwoty powyżej 1720zł za bilet a zdarzał się i takie które oferowano za kwotę powyżej 2tys. zł za bilet. W tym roku bardzo szybko wyleczyliśmy się z Gosia z kupna biletów czarterowych. (...)
gość PiotrWie: Latamy systematycznie na Kretę Ryanairem od 2012, czasem nawet 3 x w roku i zawsze za przelot w obie strony za dwie osoby + 20 kg bagaż+ 10 kg bagaż pokładowy płacimy pomiędzy 1200 a 1500 zł. W tym roku dokładnie 1420 , nie zawużyliśmy jakiegoś wzrostu cen, skoro tegoroczne ceny tak was powalają to ile płaciliście w poprzednich latach?
Marcin Krasnowski: Ceny, ceny i jeszcze raz ceny. Ja chciałem w tym roku polecieć do Heraklionu po ubiegłorocznym pobycie w Chanii. Rozpatrywałem przyloty na obydwa lotniska ale ceny mnie powaliły. W najtańszym przypadku wychodziło mi 50% więcej niż w ubiegłym roku a rezerwowałem na początku stycznia na wrzesień. Hotele też dały trochę do pieca ale nie tak bardzo. O wiele taniej wyszedł mi lot do Hiszpanii przy tej samej cenie hotelu.
Michał Makowski: No zadziwiajacy ten wniosek
Marek Marek: Czartery są / były w masakrycznych cenach. Ceny w większości hoteli kompletnie niezrozumiałe. Patrząc na ceny first minut w promocjach jest drożej na przyszły rok ze zniżkami niż teraz ... będzie wiatr tylko w hotelach. Zyska Turcja Bułgaria i Tunezja
Dariusz Rzeczkowski: Dokładnie hotele w Agios na własną rękę są nieopłacalne, hotele dogadane cenowo z tour operatorami, a szkoda bo fajnie byłoby na własną rękę wyjechać.
Anna Zalewska: Zgadzam się. W Heraklionie jakiś taki chaos. Lotnisko w Chanii mi się podobało!
Magdalena Gołembka: Ja odwiedzilam Kretę w tym roku i moim zdaniem był duży ruch- zwłaszcza samoloty że Skandynawii tam bardzo często lądowały. I fakt, jak inną osobą skomentowała, lotnisko dużo przyjemniejsze (czystrze) jak w Heraklionie.
Iwona Adamiec: Lepsze lotnisko w Chani niż w Heraklionie :)
Joanna Gumienna- Zalewska: My w tym roku właśnie lądowalismy w Chani :)
Amelia Napieralska: Ceny w tym roku korzystne nie były...
Miłosława - Miłka Stępień - Partia Zieloni: My chcieliśmy lecieć do Chanii, niestety na 2 tyg. przed lot odwołano i była opcja tylko do Heraklionu.
Estera Ślesińska: Jak lotów z i do Chani nie było prawie wcale w tym roku
Gosia | crete.pl : Decyzja o zamknięciu jest ściśle uzależniona od pogody i stanu technicznego szlaku. Zazwyczaj do drugiej połowy października można wchodzić do wąwozu. Jeśli jesienne deszcze nie są intensywne i nie zniszczą części szlaku to bywa że i do końca października. Jednak we wrześniu i październiku mogą już zdarzać się czasowe zamknięcia szlaku ze względu na opady. (...)
gość Kasia: A ja mam pytanie, do kiedy jest otwarty wąwóz Samaria?
gość PiotrWie: Na trasie z Aghia Roumeli do Marmary nie ma jakichś trudności, to bardzo ładne i przyjemne przejście na ok. 5 godzin, polecam wszystkim, szczególnie jako pierwszy szlak na Krecie
Piotrek | www.crete.pl : Cześć, fajnie, że nasz opis będzie dla Was przydatny. Na razie wygląda na to, że autobus będzie dostępny. Na wszelki wypadek sprawdź jeszcze jak będziecie już na Krecie. Szczegółowe rozkłady znajdziesz na poniższej stronie:https://www.e-ktel.com/en/services/dromologia Na razie dla kursów z Sougia na tej stronie jest "papierowy" rozkład ważny od 11 września:https://www.e-ktel. (...)

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-19 Linki | Kontakt