Kreta przewodnik

Najlepsza polska strona internetowa poświęcona greckiej wyspie Kreta oraz w niewielkim stopniu Grecji kontynentalnej. Znajdziesz tu przydatne informacje związane ze zwiedzaniem Krety wykraczające poza ofertę fakultatywnych wycieczek. Na stronie znajdziecie również opisy najciekawszych miejsc, które sami odwiedziliśmy zwiedzając tę największą grecką wyspę. Treści uzupełniają bieżące aktualności, fotografie oraz przepisy kuchni greckiej.

Współczesna historia Krety

[czytaj poprzednie >> Historia Krety od Paleolitu do Wieków Ciemnych]

[czytaj poprzednie >> Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności]

II Wojna Światowa

(1941-1944)

II Wojna Światowa odciska także i tu swoje piętno. W 1941 niemieckie lotnictwo atakuje wyspę i pomimo ogromnego oporu ludności oraz oddziałów alianckich wojska niemieckie zajmują Kretę w ciągu kilku dni. Desant na Krecie (Operacja Merkury) była największą operacją powietrznodesantową wojsk niemieckich podczas II wojny światowej. Miała na celu zniszczenie sił brytyjskich oraz zajęcie strategicznie ważnej – ze względu na swe centralne położenie we wschodnim basenie Morza Śródziemnego – Krety.
Hitler uważał, że grecka wyspa może być potencjalnie bardzo groźna, gdyby pozostawić ją pod kontrolą Brytyjczyków i ostatecznie 25 kwietnia wydał Dyrektywę nr 28, w której nakazał opanować Kretę za pomocą operacji powietrznodesantowej.

20 maja na wyspę zrzuconych zostało 8 tysięcy spadochroniarzy, jednak natrafili oni na zaciekły opór aliantów (tzw. "Creforce"), którzy dzięki złamaniu szyfru "Enigmy" byli doskonale poinformowani o niemieckich planach. W ciągu kilku pierwszych dni bitwy zginęły tysiące niemieckich spadochroniarzy i jedynie nieudolność dowództwa "Creforce" oraz całkowita przewaga w powietrzu posiadana przez Luftwaffe pozwoliły w końcu Niemcom przechylić szalę zwycięstwa na swoją stronę. Hitler zszokowany rozmiarem strat nigdy potem nie zezwolił już na przeprowadzenie jakiejkolwiek operacji powietrznodesantowej, choćby zbliżonej wielkością do desantu na Krecie.

Mimo poniesionych ogromnych strat Niemcy posuwali się naprzód spychając aliantów coraz dalej na wschód w stronę Chanii, gdzie – w Zatoce Suda – znajdował się jedyny bezpieczny port floty brytyjskiej. Stamtąd też i ze Sfakii na południowym wybrzeżu ewakuowały się na Cypr i do Egiptu ostatnie oddziały aliantów w liczbie blisko 15 tysięcy ludzi.

Do walk z Niemcami spontanicznie przyłączyła się cywilna ludność Krety. Uzbrojeni w stare karabiny (niekiedy pamiętające czasy antytureckiego powstania z 1895 r.), widły, topory, i noże, Kreteńczycy chwytali i zabijali pojedynczych niemieckich spadochroniarzy.
Wśród niemieckich żołnierzy rychło zaczęły krążyć pogłoski o torturowaniu i okrutnym mordowaniu przez Kreteńczyków rannych oraz wziętych do niewoli spadochroniarzy.

Pogłoski te dotarły również do Berlina, gdzie Hermann Göring nakazał zastosować "najsurowsze kroki odwetowe", łącznie z wymordowaniem wszystkich Kreteńczyków płci męskiej, bądź ich deportacją. Skutki niemieckiego odwetu jako pierwsi odczuli mieszkańcy Kastelli, gdzie Niemcy rozstrzelali tego 24 maja 200 zakładników.

Represje na szeroką skalę zaczęły się jednak dopiero na początku czerwca 1941 r., a symbolem niemieckich okrucieństw popełnionych na wyspie stał się los wiosek Kandanos i Kondomari.

Na miejscu wsi Kandanos okupanci po wymordowaniu wszystkich mieszkańców, zwierząt i podpaleniu gospodarstw zostawili tablicę z napisem w języku greckim i niemieckim, głoszącym: "W odwecie za bestialskie zamordowanie niemieckich spadochroniarzy, saperów i strzelców górskich przez miejscowych mężczyzn, kobiety i dzieci wraz z ich kapłanem oraz za stawianie oporu Wielkiej Niemieckiej Rzeszy Kandanos zostało zniszczone 3 czerwca 1941 roku. Ta wieś nigdy nie będzie odbudowana".

Do momentu wyzwolenia wyspy w maju 1945 r. z niemieckich rąk zginęło 3474 mieszkańców Krety, która była jednym z najciężej doświadczonych przez niemiecką okupację regionów Grecji. Odpowiedzią kreteńczyków na nazistowski terror było utworzenie silnego ruchu partyzanckiego, który z czasem ograniczył niemieckie panowanie na wyspie jedynie do największych miast.

Lata powojenne

(1944-1967)

Jeszcze przed zakończeniem II Wojny Światowej wybucha Grecka Wojna Domowa. Przez 5 lat alianci popierali partyzantkę narodowo-monarchistyczną, mordującą zwolenników ruchu komunistycznego. Dopiero w 1975 zostaje ogłoszona amnestia ostatnich partyzantów ukrywających się w okolicach Sfakia na Krecie.

W 1952 roku Grecja wstępuje do NATO, zaś na Krecie zaczynają stacjonować żołnierze z amerykańskiej VI Floty.

Dyktatura "czarnych pułkowników"

(1967-1974)

W 1971 roku następuje przeniesienie stolicy Krety z Chanii do Heraklionu, który pełni tą rolę do dziś. Kolejny kryzys polityczny zaczął się w roku 1965, kiedy w armii został wykryto lewicowy spisek, którego celem miałoby być wycofanie Grecji z NATO oraz wycofania z kraju wojsk NATO dysponujących bronią jądrową. Taka polityka nie znalazła uznania w oczach monarchy i więk­szości oficerów, którzy 21 kwiet­nia 1967 roku doprowadzili do zamachu stanu. Po przejęciu władzy kraj ogarnęły represje, wprowadzono stan wyjątkowy, uwięziono ponad 45 tysięcy ludzi, wprowadzono cenzurę (ustanowiono nawet listę pisarzy których dzieła nie mogą być publikowane, a znaleźli się na niej m.in. William Shakespeare, Arystofanes czy Anton Czechow) i zdelegalizowano partie po­lityczne. Czystki dotknęły wojsko, po­licję i administrację. Zakazano nosze­nia bród oraz spódniczek mini. Kolejny wojskowy rząd pragnął szybko zdobyć uznanie i popularność wśród Greków, więc spróbował w 1974 roku przyłączyć Cypr do Grecji dokonując na nim zamach stanu. Plany junty pokrzyżowała błyskawiczna reakcja Turcji, która dokonała inwazji na wyspie i zmusiłya do ucieczki 180 tysięcy Cypryjczyków greckiego pochodzenia. Był to „gwóźdź do trumny" dyk­tatury „czarnych pułkowników". Po tym okresie w Grecji przeprowadzony zostało referendum w którym ponad 70% Greków opowiedziało się za utrzymaniem ustroju republikańskiego.

Współczesna Republika Grecka

(od 1974)

Po obaleniu junty w Grecji nastały rządy demokratyczne, zaś Kreta zaczęła przeżywać gwałtowny rozwój turystyki, która staje się tu oprócz rolnictwa najważniejszym źródłem dochodów Kreteńczyków. Kreta rozwija się dynamiczniej od pozostałych regionów Grecji.

Warto wspomnieć że lata panowania arabskiego oraz odwieczne spory z Turcją do dziś mają wpływ na kształt Greckiej polityki, która wydaje dużo swoich środków finansowych (także tych otrzymanych w 2010 roku od UE w ramach pomocy do walki z ogarniającym kraj kryzysem) na zbrojenia. Tylko na samej Krecie w bazie wojskowej NATO na półwyspie Akrotiri stacjonuje obecnie około kilkadziesiąt F16 (czyli więcej niż posiada Polska).

[czytaj poprzednie >> Historia Krety od Paleolitu do Wieków Ciemnych]

[czytaj poprzednie >> Historia Krety od epoki klasycznej do pierwszych lat wolności]

Data publikacji:
Data modyfikacji:
Średnia: 3.31
Liczba ocen: 8
  • 0.5
  • 1.0
  • 1.5
  • 2.0
  • 2.5
  • 3.0
  • 3.5
  • 4.0
  • 4.5
  • 5.0
 
 
Oceniłeś na:
 
Kreta informacje 3.31 na 5 (0) liczba ocen 8
Wszystkie treści i zdjęcia występujące w serwisie są naszą własnością.
Wykorzystanie ich w dowolnej formie wymaga pisemnej zgody autorów.

Komentarze

 gość}
gość nejti1703
2018-05-10 18:13:04

SUPER

Jak się cieszę, że mogłam tu znaleźć tak wiele przydatnych informacji !!

Pozdrawiam ;)

Wypełnij poniższy formularz aby dodać komentarz

Nazwa użytkownika:

Adres e-mail:

Tytuł:

Treść:

Przepisz kod z obrazka:
Kod obrazka

Wpisanie prawidowego kodu oznacza zgodę na przetwarzanie danych w celu wyświetlania komentarza.
Kontakt Administratorem Danych Osobowych zgromadzonych na stronie możliwy jest pod adresem mailowym [email protected]

Zapisz komentarz
Zapisz komentarz

Inne strony tej kategorii

Unia Grecji z Kretą

Unia Grecji z Kretą

Grecka flaga, która 1 grudnia 1913 roku powiewała nad twierdzą Frikas w Chanii była namacalnym dowodem tego, jak silne związki łączą Kretę z kontynentalną Grecją. Mimo setek lat zależności od innych mocarstw, Kreteńczycy nigdy nie wyzbyli się swojej kultury oraz własnych tradycji.

Pogrzeb Nikosa Kazantsakisa - 5 listopada 1957 roku

Pogrzeb Nikosa Kazantsakisa - 5 listopada 1957 roku

Kreta zawsze zajmowała szczególne miejsce w sercu Nikosa Kazantsakisa. Urodzony 18 lutego 1885 roku w Heraklionie, dzięki trosce swoich rodziców przebył długą drogę aby stać się jednym z najważniejszych pisarzy współczesnej literatury greckiej. Zawsze wierny swoim pasjom i przekonaniom rzadko liczył się z opiniami innych osób. W swoim życiu jako jedne największych inspiracji wskazywał sny i podróże, które w 1957 roku przyczyniły się do tego, że historia jego życia i twórczości zakończyła się.

Wydarzenia na ulicy 25 Sierpnia w Heraklionie

Wydarzenia na ulicy 25 Sierpnia w Heraklionie

Symboliczny początek ulicy 25 Sierpnia wyznacza dawny Plac Lwa ze słynną fontanną Morosiniego, jej koniec określa morze oraz zabudowania portowe. Chyba nie ma ładniej położonego deptaka w Heraklionie. Idąc ulicą w dół, już z daleka widzimy błękit morza zaś mnogość różnego rodzaju knajpek zachęca do zrobienia sobie przerwy w zwiedzaniu. Czy jednak zastanawialiście się kiedykolwiek spacerując tą pięknie położoną ulicą, skąd wzięła się jej nazwa? Co właściwie wydarzyło się tego dnia w 1898 roku, że jedna z głównych ulic miasta Herkulesa została nazwana tą datą? Ulica 25 sierpnia w Heraklionie

Booking.com Click and Boat

Polecamy:

Oliwa i kosmetyki organiczne Olivaloe

Najnowsze komentarze:

Roman Niewidz: Muzeum w Rethymno z tego co pamiętam to tam bieda nie ma co oglądać. Przesadzaja z tymi cenami dobrze ze większość już dawno zaliczona
Artur Nowak: I dobrze. W końcu to nie majątek a utrzymać trzeba
gość PiotrWie: Niestety jak byliśmy minojskie wykopaliska były zamknięte na wielką kłódkę. Ale widoki z góry są warte podejścia, które nie jest trudne.
Julia Targosz: Byłam tam, pięknie jest
Gosia Gu: Chce tam wrócić! Mój raj na ziemi
Aneta Andzia: Będą oblegane
Gosia | crete.pl : Wbrew pozorom nie ma większej różnicy w cenie między wypożyczeniem auta a motocykla. Wszystko też zależy klasy jednośladu, od czasu wypożyczenia oraz miesiąca. W wysokim sezonie jest najdrożej, im dłuższy jest czas wypożyczenia tym stawka za dzień niższa. Czyli taka sama reguła jak w przypadku samochodu. W internecie znaleźliśmy wypożyczalnię w Rethymno, możesz sobie porównać ceny: https://motortours-crete. (...)
Monika Bartnik: Pięknie ❤Pięknie ❤Pięknie❤
Agnieszka Frącz: Super pomysł
Piotrek | www.crete.pl : Piotr na jednej z grup FB znalazłem dzisiejsze zdjęcie przedstawiające stan prac:
Jola Rozniewska: 
Jola Rozniewska: Dorotka to superek !nie martw się czas leci nieubłaganie szybko zleci ☺
Monika Stachowiak: Byłam ☺️
Dorota Tartas: A ja lecę we wrześniu i się nie mogę doczekac
Grażyna Nurzyńska - Wereda: Bylam tuu....
Piotrek | www.crete.pl : Piotr - ciężko powiedzieć. Sprawdzałem zarówno w opcji mobilnej jak i opcji stacjonarnej i w obu przypadkach pokazuje dostępność drogi. No nic myślę, że trzeba będzie poczekać na jakieś relacje z pierwszej ręki albo informacje z lokalnych gazeta.
gość PiotrWie: A może aplikacja działa "na żywo" tylko jak jesteś w określonej odległości od danego miejsca?
Piotrek | www.crete.pl : Hmmm dziwne. W google maps te oznaczenia dróg nieprzejezdnych są moim zdaniem trochę zwodnicze. Na pewno był okres kiedy Kourtaliotioko miało na mapach status drogi nieprzejezdnej. Kotsifou natomiast jest całkowicie dostępne i przez tę drogę był i jest kierowany prawie cały ruch samochodowy odbywający się w rejon Plakias. Myślę, że budowlańcy będą dążyć do tego aby przywrócić choćby częściową przepustowość. (...)
gość PiotrWie: Z ciekawości zadałem Google Maps trasę z Rethymno do Plakias. Ze zdziwieniem stwierdziłem że kieruje przez wąwóz Kourtaliko. Wygląda na to, że miejscowi nie używają nawigacji, a turystów nie ma wcale - aplikacja nie ma od kogo się dowiedzieć że nie ma drogi. By się upewnić sprawdziłem drogę przez wąwóz Kotsifou - też wg Google jest przejezdna.
Alicja Horoszko: Będę 6 kwietnia. Dobrze wiedzieć, że będę musieć jechać od drugiej strony
Daniel Gorzelak: Ja tez się wybieram w maju i mam nadzieje ze po 20tym maja będzie samaria już otwarta
Agata Śmiałek: My byliśmy na początku czerwca i niestety wodospadu już nie było :( Ale widoki i tak warte zobaczenia :)
Piotrek | www.crete.pl : Jeden z przystanków w kierunku Heraklionu masz blisko hotelu. Zobacz pod poniższym linkiem:https://www.google.pl/maps/@35.3288536,25.2038939,3a,75y,338.91h,56.3t/data=!3m6!1e1!3m4!1sA2-vObCP22pA05Bkg-nukg!2e0!7i13312!8i6656 Pozdrawiamy
gość Damian O: Witam. wybieram sie z rodzina na Krete w czerwcu dokładnie do Kato Guwes i szukam mapy z przystankami autobusów w kierunku Heraklion, minoan palace of Knossos. Za pomoc z góry dziekuje
gość PiotrWie: Pano ( lub Epano) to Górna Pervolakia, zaś Kato to Dolna.. Są to osobne, ale powiązane ze sobą miejscowości.

Ciekawe miejsca na Krecie

CRETE Copyright © 2009-19 Linki | Kontakt