Kreta - informacje i aktualności - Crete.pl

Moni Arkadiou (Arkadi)

Przekierowano ze strony: Moni Arkadi

Moni arkadiou - panorama na klasztor

Data powstania klasztoru Moni Arkadiou (Arkadi, gr. Μονή Αρκαδίου) nie jest dokładnie znana. Wedle tradycji nazwa tego kościoła nawiązuje do imienia Cesarza Arkadiusza, który podobno miał być jego fundatorem. Obecna renesansowa budowla jest jednak znacznie młodsza i pochodzi z XVI wieku.

Historia 1866 roku

Tragiczne wydarzenia, jakie miały miejsce w tym klasztorze w 1866 roku sprawiły, że ma on szczególne znaczenie dla wszystkich mieszkańców Krety. Moni Arkadiou jest dla Kreteńczyków synonimem walki o wolność i buntu wobec tureckiej okupacji.

W burzliwym 1866 roku doszło na Krecie do powstania, które jak pokazała historia, trwało przez kolejne 3 lata. Szczególnie istotnym i ważnym zdarzeniem było oblężenie Moni Arkadiou. Klasztor ten był siedzibą sił powstańczych, więc nic dziwnego, że stał się jednym z priorytetowych celi wojsk tureckich tłumiących powstanie.

Moni Arkadiou - widok na kościelną fasadę na której wciąż można dostrzec ślady walki z 1866 roku

Ósmego listopada wojska osmańskie okrążyły wzgórze, na którym ulokowany jest klasztor. Niecałe trzy setki kreteńskich powstańców miały przeciwko sobie armię turecką, składająca się z przeszło 15 tys. żołnierzy oraz 30 armat. Jednak nawet tak przytłaczająca przewaga nie potrafiła zmusić Kreteńczyków do poddania się bez walki. 8 listopada 1866 roku osmański dowódca podjął ostatnią próbę skłonienia powstańców do kapitulacji. Strzały ze strony Kreteńczyków były jednak jedyną odpowiedzią, jaką otrzymał posłaniec wysłany przez Sulejmana. Ta zdecydowana riposta była sygnałem do rozpoczęcia szturmu na klasztor.

Wysokie i dobrze zabezpieczone mury Moni Arkadiou dawały kreteńskim powstańcom możliwość skutecznej obrony. Pozbawiona osłony armia turecka doznała wielu strat. Mimo ponawianych prób sforsowania zabarykadowanych drzwi oraz spalenia wiatraka zajętego przez Kreteńczyków, siłom Sulejmana nie udało się wedrzeć na teren klasztoru. Wraz z zapadnięciem zmroku Turcy wstrzymali działania bitewne. W nocy Kreteńczycy podjęli próbę ściągnięcia posiłków. Dwóch posłańcy przebranych za Turków, wysłanych zostało z prośbą o pomoc do Amos. Jednak ze względu na to, że wszystkie drogi dojazdowe zostały zablokowane przez wojska tureckie, jakakolwiek pomoc była niemożliwa.

Wnętrze klasztoru

Szczątki ofiar wybuchu zgromadzone we wnętrzu danwego wiatraka

Dawny wiatrak ulokowany poza murami klasztornymi

Tragiczne zakończenie oblężenia

Wieczorem 9 listopada ponownie rozgorzała walka. Artyleria turecka, wzmocniona o dwa ciężkie działa ściągnięte z Rethymnonu, zniszczyła bramę wejściową do Moni Arkadiou i umożliwiła wojskom Sulejmana wkroczenie na dziedziniec klasztoru. Kończąca się amunicja zmusiła powstańców do walki na bagnety z wdzierającymi się do środka żołnierzami osmańskimi.

Broniący się Kreteńczycy zostali zepchnięci do dwóch pomieszczeń, w których przechowywany był proch strzelniczy. Powstańcy zgromadzeni w jednym z magazynów, chcąc uniknąć poddania się wojskom osmańskim, podpalili beczki z prochem doprowadzając do wielkiej eksplozji w wyniku której zginęła większość Kreteńczyków znajdujących się w klasztorze. Wybuch prochu spowodował również znaczne straty po stronie wojsk tureckich. To właśnie ten ostatni tragiczny epizod obrony Moni Arkadiou spowodował, że klasztor ten tak silnie zapisał się w historii kreteńskiej walki o niepodległość.

Na początku tureckiego oblężenia, na terenie klasztoru znajdowało się około tysiąca osób (w tym również wiele kobiet i dzieci) przy czym do końca bitwy przetrwało nieco ponad sto osób. Straty po stronie wojsk tureckich były równie duże, zginęło przeszło półtora tysiąca żołnierzy.

Podcenia otaczające klasztorny dziedziniec

Pozostałości prochowni wysadzonej w powietrze

Warto pamiętać o stosownym stroju

Przydatne informacje

Bilet wstępu na teren Moni Arkadiou kosztuje około 2,5€. Warto pamiętać o tym, aby ubrać się w stosowny strój, bo chociaż mnisi przebywający w tym klasztorze nie są tak rygorystyczni jak w innych miejscach to jednak zdecydowanie nie zalecamy paradowania w zbyt skąpym odzieniu (przy wejściu jest możliwość wypożyczenia zwiewnych chust, którymi można się okryć).

Jak dojechać?

Udając się samochodem do tego klasztoru najłatwiejsza droga prowadzi od strony Nowej Drogi Narodowej. Około 9 kilometrów na wschód od Rethymnonu trzeba skręcić na południe w kierunku miejscowości Arkadiou lub też kierując się bezpośrednio według drogowskazów wskazujących drogę do tego klasztoru. Z tego miejsca trzeba przejechać niecałe 11 kilometrów do niewielkiego żwirowego parkingu, jaki znajduje się przed klasztornymi murami.